تكليف به ممتنع ر . ك : تكليف بما لا يطاق تكليف تحريمى ر . ك : حرمت تكليف تخييرى تكليف به انجام يا ترك يكى از دو يا چند چيز تكليف تخييرى ، كه مقابل تكليف تعيينى مىباشد ، تكليفى است كه موضوع آن بعث و يا زجر اكيد به انجام يا ترك يكى از دو يا چند چيز به صورت تخيير مىباشد ، به‌گونه‌اى كه با انجام و يا ترك يكى از آن‌ها تكليف ساقط مىگردد ، مانند : تخيير در خصال كفاره روزه ماه رمضان . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 228 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 231 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 404 . تكليف تسجيلى امر و نهى كردن به غرض اتمام حجّت ، بدون اراده تحقق متعلّق در خارج تكليف تسجيلى ، مقابل تكليف بعثى بوده و به تكليفى گفته مىشود كه از سوى مولا در حالى متوجه مكلف مىشود كه به عصيان وى در مقابل آن علم دارد ، ولى غرض از تكليف كردن مكلف به آن ، اتمام حجت نسبت به او و بستن راه‌هاى عذر بر وى به منظور حتمى شدن عقاب بر او مىباشد . توضيح : در جايى كه تكليف نزد مولا داراى مصلحت و محبوبيت بوده و مكلف نيز قدرت امتثال آن را دارد ، يعنى همه شرايط تكليف فراهم است ، اگر مولا به عصيان مكلف علم داشته باشد ، باز مىتواند او را تكليف كند تا حجت بر او تمام و عقاب از اين طريق بر او حتمى گردد ؛ به چنين تكليفى ، تكليف تسجيلى گويند . نكته : در تكليف تسجيلى ، بر خلاف تكليف بعثى ، بعث حقيقى به سوى مطلوب وجود ندارد . نيز ر . ك : تكليف بعثى . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 2 ، ص ( 283 - 282 ) . رشتى ، حبيب اللّه بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 341 . تكليف تعبدى ر . ك : احكام تعبدى . تكليف تعيينى تكليف به انجام يا ترك امرى معيّن تكليف تعيينى ، مقابل تكليف تخييرى است و به تكليفى گفته مىشود كه متعلق آن امرى معين است و تنها با انجام يا ترك آن ، تكليف ساقط مىگردد ، مثل : تكليف به روزه ماه رمضان . نكته : تكليف تعيينى ، در حقيقت ، لازمه الزام تعيينى و به معناى ملزم گرديدن مكلف به انجام يا ترك امرى معين مىباشد . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 228 . تكليف توصلى ر . ك : احكام توصلى . تكليف جدى امر و نهى كردن با اراده جدّى بر تحقق متعلق در خارج تكليف جدى ، مقابل تكليف امتحانى و به معناى تكليفى است كه در آن ، طلب و اراده جدى مولا به انجام يا ترك چيزى تعلق گرفته است ، مانند : دستور شارع به انجام واجبات ( نماز ، روزه و . . . ) و ترك محرمات ( كذب ، شرب خمر و . . . ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 88 . تكليف حقيقى ر . ك : احكام حقيقى . تكليف زجرى تكليف دلالت‌كننده بر منع مكلّف از انجام متعلق آن تكليف زجرى ، تكليفى است كه مفاد آن ، منع مكلف از انجام متعلق آن است . هرگاه اين منع برخاسته از اراده اكيد باشد ، از آن حرمت ، و اگر ناشى از اراده غير اكيد باشد ، از آن كراهت استفاده مىشود . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 316 . تكليف شأنى ر . ك : احكام اقتضايى . تكليف شرعى تكليف صادر شده از سوى شارع مقدّس تكليف شرعى ، مقابل تكليف عقلى و عقلايى و به معناى تكليف برخاسته از احكام و خطاب‌هاى شرعى است كه از سوى شارع مقدس به منظور تنظيم زندگى انسان‌ها ، متوجه آنها شده است ، چه عقل و عقلا فلسفه آن را درك نمايند و چه درك ننمايند ، مانند : حرمت خمر ، وجوب نماز ، وجوب انفاق به همسر و فرزندان و . . .