حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص ( 348 - 347 ) . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 366 . استصحاب امور مستمر اجراى استصحاب در موجود داراى وجود جمعى ثابت در يك زمان استصحاب امور مستمر ، مقابل استصحاب امور تدريجى است و به استصحابى گفته مىشود كه مستصحب آن داراى وجودى ثابت و مستمر است ؛ يعنى همه اجزاى آن بالفعل در يك جا جمع است ، مانند : وجود زيد كه در خارج ، مركب از اجزايى است و همه آنها در آن واحد فعليت دارند . زمان براى اين‌گونه امور ، ظرف مىباشد نه قيد ؛ براى مثال ، تا الآن يقين داشتيم كه زيد موجود است ، اما اكنون شك مىكنيم آيا معدوم شده يا خير ، آن‌گاه بقاى ذات او را استصحاب مىكنيم . در اين‌گونه موارد ، شك در بقا ، به معناى حقيقى كلمه ، صادق است ؛ به خلاف امور غير قارّ . علماى اصولى ، در امور قارّ و مستمر ، استصحاب را به خاطر تمام بودن اركان آن ، جارى مىدانند . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 5 ، ص 379 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 399 . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 367 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 646 . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 1 ، جزء 4 ، ص 154 . استصحاب امور وجودى ر . ك : استصحاب وجودى استصحاب با شك در رافع حكم به بقاى مستصحب مقتضى دوام ، بعد از شك در وجود رافع يا رافع بودن شىء موجود استصحاب با شك در رافع ، مقابل استصحاب با شك در مقتضى است و آن ، استصحاب بقاى چيزى است كه استعداد و مقتضى دوام در آن وجود دارد ، ولى نسبت به بقاى آن ، يا در حدوث رافع و يا در رافعيت شىء موجود شك به وجود آمده است ، مانند : عقد نكاح كه قابليت دوام را تا ابد دارد ، اما در بقاى آن ، نظر به اينكه آيا طلاقى اتفاق افتاده يا نه ، شك شده است ؛ در اينجا استصحاب دوام عقد نكاح جارى مىشود . نيز ر . ك : شك در رافع . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 559 . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 378 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص ( 578 - 577 ) . خمينى ، روح اللّه ، الرسائل ، ج 1 ، ص 80 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 268 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 37 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 14 ، ص ( 140 - 120 ) . استصحاب با شك در رافعيت موجود حكم به بقاى مستصحب مقتضى دوام ، بعد از شك در رافع بودن شىء موجود استصحاب با شك در رافعيت موجود ، مقابل استصحاب با شك در وجود رافع مىباشد . و آن ، در جايى است كه معلوم باشد بعد از وجود مستصحب ، چيزى در خارج وجود پيدا كرده ، ولى در اصل رافع بودن آن شك وجود داشته باشد ؛ يعنى در اينكه آيا اين چيز ، مستصحب را از بين مىبرد يا خير ، شك وجود دارد ؛ مثل اينكه رطوبتى به نام « مذى » از شخصى خارج شده ، آن‌گاه شك شود كه آيا شرعا رافع وضو است يا خير . در حجيت اين استصحاب اختلاف است . نيز ر . ك : شك در رافعيت موجود . كوثرانى ، محمود ، الاستصحاب فى الشريعة الاسلامية ، ص ( 156 - 155 ) . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 319 و 331 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 268 . استصحاب با شك در مقتضى حكم به بقاى مستصحب ، بعد از شك در قابليت بقاى آن استصحاب با شك در مقتضى ، مقابل استصحاب با شك در رافع است و آن ، حكم به استمرار بقاى چيزى در صورت شك در قابليت بقا و استمرار آن است ، مثل اينكه شخص به ثبوت خيار غبن براى مغبون قطع دارد ، ولى شك مىكند كه آيا اين خيار ، فورى است يا نه . در حجيت اين استصحاب ، بين اصولىها اختلاف است : برخى مثل مرحوم « شيخ انصارى » و « محقق نايينى » معتقدند استصحاب در شك در رافع جريان دارد ، ولى در شك در مقتضى جريان ندارد ؛ ولى برخى ديگر ، مثل مرحوم « آخوند خراسانى » اعتقاد دارند كه استصحاب هم در شك در رافع و هم در شك در مقتضى جريان دارد . نيز ر . ك : شك در مقتضى . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص ( 559 - 558 ) . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 331 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 500 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 268 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 4 ، ص 166 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 37 . فيض كاشانى ، محمد بن شاه مرتضى ، اصول المعارف ، ج 14 ، ص 120 .