ص 24 . فضلى ، عبد الهادى ، مبادى اصول الفقه ، ص 17 . جرجانى ، محمد بن على ، كتاب التعريفات ، ص 46 . ادله اجتهادى ر . ك : دليل اجتهادى ادله احتياط دلايل مورد استناد در اثبات اصل احتياط ادله احتياط ، ادله‌اى است كه به منظور اثبات « اصل احتياط » به آنها تمسك شده است . نيز ر . ك : ادله شرعى احتياط ؛ ادله عقلى احتياط . محقق حلى ، جعفر بن حسن ، معارج الاصول ، ص 216 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 392 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 277 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 136 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 5 ، ص 37 و 79 و 117 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 336 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 339 و 353 . خمينى ، روح اللّه ، انوار الهداية فى التعليقة على الكفاية ، ج 2 ، ص 81 و 91 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 11 ، ص ( 340 - 290 ) . ادله احتياط عقلى ر . ك : ادله عقلى احتياط ادله احكام ر . ك : ادله اربعه ادله اربعه منابع فقه : قرآن ، سنّت معصوم عليه السّلام ، عقل و اجماع ادله اربعه عبارت است از : كتاب خدا ، سنت معصوم عليه السّلام ، عقل و اجماع ، كه بيشتر علماى اهل سنت و شيعه آن را به عنوان منابع فقه و مصادر تشريع پذيرفته‌اند و هريك از آنها به عنوان دليلى معتبر براى استنباط احكام شرعى محسوب مىگردد . اين چهار منبع در اصطلاح فقها و اصوليون « ادله اربعه » ناميده مىشود ، هرچند برخى از اهل سنت به جاى عقل ، از قياس نام برده‌اند . « 1 » مشهور اصوليون ، ادله اربعه را به قيد دليل بودن و صاحب فصول ، مطلق ادله اربعه را موضوع علم اصول دانسته‌اند . بدون شك ، قرآن مجيد اولين منبع احكام و مقررات اسلام است ، البته آيات قرآن منحصر در احكام و مقررات عملى نيست ، بلكه در قرآن صدها گونه مسئله طرح شده ، ولى بخشى از آيات حدود پانصد آيه از مجموع آيات قرآن به احكام اختصاص يافته و به نام « آيات الاحكام » معروف شده است . سنت ، به معناى گفتار ، كردار و يا تأييد ( تقرير ) معصوم عليه السّلام است كه در مورد حجيت آن از نظر كلى بحثى نيست و مخالفى وجود ندارد . اختلافى كه در مورد سنت وجود دارد آن است كه آيا تنها سنت نبوى صلّى اللّه عليه و آله حجت است يا سنت روايت شده از ائمه عليهم السّلام هم حجت است . شيعه هر دو را حجت مىداند ، اما اهل سنت تنها سنت نبوى را حجت مىداند . اجماع ، به معناى اتفاق آراى علماى اسلام در يك مسئله است . از ديدگاه علماى شيعه ، اجماع از آن نظر حجت است كه كشف‌كننده قول معصوم عليه السّلام مىباشد و اتفاق ، به‌خودىخود اصالت ندارد ؛ به خلاف نظر اهل سنت كه اتفاق علما يا اهل حل و عقد در نظر آنها اصالت دارد . اما حجيت عقل ، از نظر شيعه به خاطر قطعى و يقينى بودن احكام آن است و حجيت قطع ذاتى است . مطهرى ، مرتضى ، آشنايى با علوم اسلامى ، ج 3 ، ص ( 26 - 19 ) . خضرى ، محمد ، اصول الفقه ، ص 239 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 16 . ادله استصحاب دلايل مورد استناد در حجّيت استصحاب ادله‌اى كه به منظور اثبات ارزش و اعتبار استصحاب به آنها تمسك شده است ، ادله استصحاب ناميده مىشود ، كه عبارت است از : 1 . بناى عقلا ؛ 2 . حكم عقل ؛ 3 . اجماع اصوليون ؛ 4 . روايات . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص ( 458 - 439 ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 419 . همان ، ج 2 ، ص 455 . مطهرى ، مرتضى ، آشنايى با علوم اسلامى ، ج 3 ، ص 60 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 331 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 259 . حيدرى على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 269 . خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 3 ، ص 737 . روحانى ، محمد ، منتقى الاصول ، ج 6 ، ص 33 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 17 . علامه حلى ، حسن بن يوسف ، مبادى الوصول الى علم الاصول ، ص 25 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، المحصول فى علم الاصول ، ج 4 ، ص ( 20 - 19 ) . طباطبايى قمى ، تقى ، آراؤنا فى اصول الفقه ، ج 3 ، ص 8 . فضلى ، عبد الهادى ، مبادى اصول الفقه ، ص 118 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 2 ، ص 57 . ادله اصل احتياط ر . ك : ادله احتياط ادله اصل برائت ر . ك : ادله برائت

--> ( 1 ) . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 1 ، ص 417 .