جلال جلالى زاده
25
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )
باشيم ، چگونه بوجود آمد ؟ چگونه به دست ما رسيد ؟ و چگونه مىتوانيم با آن تعامل كنيم ؟ مراكز عمده تدريس امام شافعى بغداد و قاهره بود و از اين دو مركز ، مذهب شافعى به وسيلهى شاگردان و پيروان او به تدريج در ممالك اسلامى انتشار يافت ، چنان كه قاضى ابو زرعه محمد بن عثمان دمشقى ( 352 ه . ق ) آن را در شام و محمد بن علىّ بن اسماعيل قفال شاشى ( 365 ه . ق ) آن را در خراسان و ماوراء النهر نشر دادند . در نتيجه مناظراتى كه با بزرگان علماى حنفيه داشت بر آنان غالب شد و او را ناصر السنة لقب دادند . از امام مالك و اسماعيل بن جعفر حديث روايت كرده است . بويطى ، ابو ثور و ربيع مرادى از او حديث روايت كردهاند . امام احمد بن حنبل گفته است : هركسى كه قلم و دوات در دست گيرد منت شافعى را بر گردن دارد . او اولين كسى است كه علم اصول فقه را بنياد نهاد و آثار زيادى از خود برجاى نهاد ، كه مهمترين آنها كتاب « ألأم » مىباشد كه يك دائرة المعارف فقهى است . ادوار و مراحل فقه شافعى 1 - دوره پيدايش و آمادگى : كه از وفات امام مالك در سال 179 ه . آغاز مىشود و تا زمانى كه امام شافعى دومينبار به بغداد برمىگردد يعنى سال 195 ه . به مدت 16 سال استمرار پيدا مىكند . 2 - مرحله ظهور مذهب قديم : كه از هنگام آمدن امام شافعى از سال 195 ه . به بغداد آغاز مىشود و تا رفتن ايشان به مصر ادامه مىيابد .