م ما يكى از مطالب و آن يا از معنى لفظ يا از حقيقت و ماهيت شىء سؤال مىكند . و بنابراين بر دو قسم است : ماى شارحه و ماى حقيقيّه . و در منطق وقتى ما بطور مطلق گفته مىشود ، معنى اخير آن منظور است . « ما » چه شارحه و چه حقيقيه مفيد تصور شىء است بر خلاف « هل » و « لم » كه مفيد تصديق است . ( - ص 246 ) « مطلب ما ، و آن يا طلب معنى اسم را بود چنان كه عنقا چيست ؟ و يا طلب حقيقت و ماهيت مسمّى را چنان كه حركت چيست ؟ » ( اساس ، ص 351 ) . « مطالب اصلى چهار شود : دو طالب تصور و آن ما و أىّ بود ، و دو طالب تصديق و آن هل و لم بود » ( اساس ، ص 352 ) . « و به اين بحث معلوم شد كه همهء مطالب به قوت در هردو مطلب هل و ما كه يكى طالب برهان بود و ديگر طالب حدّ حقيقى مندرج باشد » ( اساس ، ص 354 ) . مادّهء قياس قضايائى كه با تأليف آنها قياس حاصل مىشود ، مقدمات قياس ، صغرى و كبراى قياس . ( - مواد قياس ، ص 277 و صناعات خمس ، ص 135 ) ( - / صورت قياس ) . مانعة الجمع امورى كه اجتماع و با هم بودن آنها محال است مانند سفيدى و سرخى ، فلز و شبه فلز كه ممكن نيست جسمى هم سفيد باشد هم