جنگ خندق يا احزاب : « حم لا يَنْصَرُون » يعنى دشمنان پيروز نمىشوند . جنگ طائف : « يا رضوان » و جنگ تبوك : « يا احَدْ ، يا صَمَدْ » « 1 » اى خداى يگانه و بى نياز . در فتح مكّه : « نَحْنُ عِبادُاللَّهِ حَقّاً حَقّاً » يعنى ما بندگان به حق خدا هستيم . شَهيد شهيد در لغت يعنى حاضر و گواه ، امين در شهادت ، كسى كه از او چيزى پوشيده نيست و كشته در راه خدا . « 2 » در اصطلاح ، به مسلمانى كه بنا به دستور پيامبر ( ص ) يا امام ( ع ) يا نايب امام ، در جنگ شركت كرده و در مسير جنگ يا در معركهء كارزار كشته شده ونيز به مسلمانى كه در زمان غيبت امام ( ع ) در جهاد دفاعى شركت كرده و كشته شده ، شهيد مىگويند . « 3 » لفظ شهيد درمنابع دينى گاهى در مورد افراد ديگرىنيز ( غيراز شهيد درجنگ ) به كار رفته است كه مراد از آن ، معناى مجازى است و به معناى مشابهت در ثواب و اجر مىباشد ، مانند كسانى كه در راه طلب علم يا تبليغ دين از دنيا بروند . « 4 » شهيد در روز قيامت شفاعت مىكند . پيامبر گرامى اسلام در اين باره فرمود : « ثَلاثَةٌ يَشْفَعُونَ الَىاللَّهِ يَوْمِ الْقِيامَةِ فَيُشَفِّعَهُمْ : الْانْبِياءُ ثُّمَ الْعُلَماءُ ثُّمَ الشُّهَداءُ » « 5 » شفاعت سه گروه در روز قيامت پذيرفته مىشود : پيامبران ، سپس عالمان و سپس شهيدان . حضرت على عليه السلام به يارانش درجنگ صفين فرمود : « انَّ اكْرَمَ الْمَوْتِ الْقَتْل ، وَالَّذى نَفْسُ ابْنِ ابى طالِبٍ بِيَدِهِ لَأَلْفُ ضَرْبَةٍ بِاْلسَّيْفِ اهْوَنُ عَلَىَّ مِنْ مَيْتَةٍ عَلىَ الْفِراشِ فى غَيْرِ طاعَةِ اللَّهِ » « 6 »

--> ( 1 ) - فروع كافى ، ج 5 ، ص 47 ؛ وسائل‌الشيعه ، ج 11 ، ص 105 ؛ والمغازى ، ج 1 ، ص 8 . ( 2 ) - قاموس اللغة ؛ و المنجد . ( 3 ) - ر . ك . شرح لمعه ، ج 1 ، ص 53 . ( 4 ) - ر . ك . تحفة العباسيه ، ميرزاى قمى ، مجموعه رسائل خطى فارسى ، ص 79 ، دفتر اول ، چاپ آستان قدس رضوى . ( 5 ) - سفينة البحار ، ج 1 ، ص 720 . ( 6 ) - نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، خطبهء 122 .