نمايندگى ولى فقيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
50
اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى )
در قرآن كلمهء حرب به معنى جنگ آمده است ، آنجا كه مىفرمايد : « . . . حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ اوْزارَها . . . » « 1 » تا هنگامى كه جنگ سختيهاى خود را فرو گذارد . كلمهء حرب و مشتقاتش ، شش بار در قرآن مجيد آمده است : « فَامَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فىِ الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » « 2 » اگر در كار زارى با آنها رو به رو شدى به وسيله كشتن ايشان ، كسانى را كه دنبال آنها هستند ، پراكنده سازيد . فرق حرب با معركه اين است كه معركه در اصل به معنى محل قتال است ، نه خود قتال ، گر چه به معنى قتال نيز آمده است . حِرْز حِرز در لغت به معنى قلعه و سنگر است . « 3 » در اصطلاح عبارت است از مكان نفوذ ناپذير و محكم . در دعا چنين مىخوانيم : « اللَّهُمَّ اجْعَلْنا فى حِرْزٍ حارِزٍ » « 4 » خداوندا ما را در مكان محكم و امنى قرار بده كه از ورود دشمنان جلوگيرى كند ( بسيار محكم باشد كه دشمنان نتوانند به آن نفوذ كنند ) حَرْبى حرب درلغت به معنى ، جنگ و ستيز است و « ى » در كلمهء « حربى » ، ياى نسبت مىباشد .
--> ( 1 ) - محمد ( 47 ) ، آيهء 4 . ( 2 ) - انفال ( 8 ) ، آيهء 57 . ( 3 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى . ( 4 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 297 ؛ المعجم الوسيط ، ص 167 .