نمايندگى ولى فقيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
48
اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى )
ارْعَن : سپاه بزرگ و بى مانند خَميس : سپاه عظيم نَقيصه : هر گاه سرايا و سوارب بيرون رفته ، پراكنده و دسته دسته شوند ، در آن صورت به دستههاى كمتر از چهل نفر « جرائد » و به دستههاى بيش از چهل تا سيصد نفر « مَقانِبْ » و به دستههايى كه بيش از سيصد و كمتر از پانصد نفر استعداد دارند « جَمَرات » گويند و دستههايى كه مركب از چهل مرد جنگى بودند را « عُصبه » مىناميدند . حَضيره : دستههايى كه از ده نفر كمتر استعداد داشته باشند . « 1 » البته اين اصطلاحات مربوط به صدر اسلام مىشود . حاسِر حَسْر در لغت يعنى سر برهنه . « 2 » و دراصطلاح بهكسى كه در ميدان جنگ كلاهخود و زره نپوشيده باشد « 3 » اطلاقمىشود . حضرت امير ( ع ) در تعليم آداب و رسوم جنگ چنين فرمود : « فَقَدِّمُوا الدَّارِعَ وَ اخِّرُوا الْحاسِرَ » « 4 » در ميدان كارزار افراد زرهدار را در صف جلو و افراد بدون زره را در صفوف بعدى قرار دهيد . حِذْر حِذْر در لغت به معنى بيم و پرهيز مىباشد ، و در اصطلاح بمعنى حفظ هوشيارى و رعايت جانب احتياط در مقابل دشمنان اسلام . قرآن كريم مىفرمايد :
--> ( 1 ) - تاريخ پيامبر اسلام ، ص 247 - 248 ، دكتر آيتى ، چاپ دانشگاه 1369 ؛ و التنبيه و الاشراف ، ص 343 - 344 ، مسعودى . ( 2 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى . ( 3 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 297 . ( 4 ) - نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، خطبهء 124 ، ص 382 .