نمايد و بر ضد او خروج كند . سرپيچى از اطاعت حاكم عادل شرط بغى است و فرقى ندارد كه حاكم عادل ، امام معصوم باشد يا نايب امام باشد از قبيل مجتهد جامع الشرايط ( ولايت فقيه ) شرط مهم عدالت رهبر است . صاحب جواهر نيز در اين باره مىگويد : « باغى كسى است كه عليه حكومت عادل قيام كند . صاحب حكومت خواه امام باشد يا غير امام . » « 1 » علامه حلّى مىنويسد : جنگيدن بااهل بغى در زمان غيبت از طرف نايب عام امام هم واجب است . « 2 » اهل بغى دو دسته هستند : الف - ذوالفئة : يعنى كسانى كه تشكيلات نظامى محكم و سازمان يافته‌اى دارند و به آن رجوع مىكنند ، مثل : اهل شام و اصحاب معاويه در جنگ صفين . ب - غير ذوالفئة : گروهى كه متشكل نيستند و فرمانده و رهبرى ندارند كه از او دستور بگيرند يا اينكه گروه و مركزيتشان متلاشى شده است . مثل : اهل بصره و اصحاب جمل كه پس از جنگ جمل تشكيلات و سازمانشان متلاشى شد . اين تقسيم از نظر شيعه و برخى از شافعيه مورد قبول است . « 3 » احكام بغات جنگ با هر دو دسته واجب است ، ليكن هر كدام احكام مخصوص به خود دارند . دسته اوّل ( ذوالفئه ) مجروحان و اسيرانشان كشته شده و فراريانشان تعقيب مىشوند ، امّا دسته دوّم [ غير ذوالفئه ] مجروحان و اسيرانشان كشته نمىشوند و فراريانشان تعقيب نمىگردند . قرآن كريم مىفرمايد : « وَانْ طائِفَتانِ مِن‌َالْمُؤْمِنينَ اقْتَتَلُوا فَاصْلِحُوا بَيْنَهُما ، فَانْ بَغَتْ احْداهُما عَلَىالْاخْرى فَقاتِلُوا الَّتى تَبْغى حَتَّى تَفىءَ الى امْرِاللَّهِ » « 4 »

--> ( 1 ) - جواهر الاحكام ، ج 21 ، ص 328 . ( 2 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 266 ( قواعد الاحكام ) . ( 3 ) - همان ، ص 63 ، 54 و 216 ؛ و وسائل الشّيعه ، ج 15 ، ص 74 و 94 . ( 4 ) - حجرات ( 49 ) ، آيهء 9 .