نمايندگى ولى فقيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
102
اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى )
كه از ديدگاه فقه اسلام بريدنش جايز است « 1 » ، به دليل روايت مأثور از پيامبراسلام ( ص ) : « . . . وَ لا تَقْطَعُوا شَجَراً الّا انْ تَضْطَرُّوا الَيْها . . . » « 2 » هيچ درختى را قطع نكنيد ، مگر اينكه ناچار باشيد . در غزوهء بنىنضير زمانى كه يهوديان درب دژهاى خود را بسته و بر بالاى بامها با پرتاب تير و سنگ در مقابل حملهء سپاه اسلام مقاومت مىكردند ، پيامبر ( ص ) دستور داد كه نخلهاى آنان را قطع كنند و بسوزانند . ايشان دو نفر از ياران خود ، ابوليلى مازنى و عبدالله بن سلام را مامور اين كار كرد . ابوليلى مهمترين نوع درختان خرما را قطع مىكرد ، ولى عبدالله بن سلام درختهاى نر و كم بار را مىبريد . در اين مورد از آن دو سؤال شد ، ابوليلى گفت : قطع درختان گزيده براى يهود ناراحتى بيشترى ايجاد مىكند و عبدالله بن سلام گفت : مىدانم كه خداوند اموال ايشان را نصيب پيامبر ( ص ) كرد ، خواستم نوع بدى را قطع كرده باشم . نوعى درخت خرما كه عجوه ناميده مىشد بهترين منبع در آمد يهوديان بود . در بارهء اينكه قطع كردن درختان و رها كردن آنها هر دو ، مورد رضايت خداوند است « 3 » ، اين آيه نازل شد : « ماقَطَعْتُمْ مِنْلينَةٍ اوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلىاصُولِها فَبِاذْنِاللَّهِ وَ لِيُخْزِىَ الْفاسِقينَ » « 4 » آنچه از درختان خرما كه در ديار بنى نضير بريديد ، يا باقى گذارديد ، همگى به فرمان خداوند و صلاح مسلمانان و براى سركوبى نابكاران متمرد بود . قَطْع مِنْ خِلاف « قَطْعُ مِنْ خِلاف » در لغت يعنى بريدن و جداكردن به خلاف ، يعنى مخالف يكديگر
--> ( 1 ) - شرايع الاسلام ، ص 203 . ( 2 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 43 . ( 3 ) - المغازى ، ج 1 ، ص 276 - 275 ، ترجمه دكتر مهدوى دامغانى . ( 4 ) - حشر ( 59 ) ، آيهء 5 ( ترجمه جمالدين استرآبادى ) .