حسين مروج
517
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
در عرف فقيهان ، درخت خرمايى است كه به ديگرى واگذار مىشود كه ميوه آنرا بخورد و سپس به صاحبش برگرداند . معجم لغة الفقهاء موارد استعمال : عاريهء حيوان به عنوان منيحه جايز است . شرح لمعه ، كتاب عاريه من ينعتق عليه - بردهاى كه به مجرد خريدن قهرا عليه شخص آزاد مىشود . موارد استعمال : پدر و مادر من ينعتق عليه مىباشند . شرح لمعه ، كتاب عتق موات - چيزى كه در آن زندگى و حيات نباشد . قاموس فقهى در عرف فقيهان ، اراضى بىحاصل را گويند كه در اثر عدم آب و يا در اثر وجود نى و يا آب گرفتگى قابل زراعت نباشد . موارد استعمال : حكم موات اين است كه احياءكننده مالك آن مىشود . شرح لمعه ، كتاب احياء موات مواريث درست - اموال ارثى است كه مدتهاى متمادى مانده باشند . در كتابهاى فقهى آمده است كه اختصما فى مواريث درست . طلبة الطلبه ، كتاب الرجوع عن الشهادة مواقيت - زمانها و مكانهاى تعيين شده براى كار . معجم لغة الفقهاء در عرف فقها ، مكانهايى را گويند كه حاج نمىتواند از آنها بدون احرام بگذرد و بايد از آنها احرام ببندد . معجم لغة الفقهاء مواقيت شش مورد است : « ذو الحليفه ، حجفه ، يلملم ، قرن المنازل ، عقيق ، ذات عرق . » شرح لمعه ، كتاب حج مواقيت الصلاة - وقتهاى نماز . در شرايع آمده است « المقدمة الثانية فى المواقيت . » شرايع ، كتاب صلات موانع ارث - امورى كه موجب محروميت وارث از ارث بشود . موارد استعمال : كفر و قاتل بودن وارث يكى از موانع ارث است . شرح لمعه ، كتاب ارث موت الأرض - به علت عدم رسيدگى و نيزار شدن و آب نداشتن و يا بالا آمدن آب زيرزمين ، زمين بىاستفاده شود . در صورتى كه اين عوامل از اول بوده باشند موت ابتدايى به آن گفته مىشود ، و در صورت عروض بعدى موت عارض ناميده مىشود . موارد استعمال : در صورت موت ابتدايى احياء زمين جايز است . شرح لمعه ، كتاب احياء موات موت حتف الأنف - مرگى كه بدون قتل و ايراد ضرب و جرح واقع مىشود . عربها خيال مىكردند كه روح در حالت عادى از بينى خارج مىشود و در حالت قتل و جرح از محل جنايت بيرون مىآيد . فقها در كتاب صيد گفتهاند در صورتى كه صيد با موت حتف الأنف بميرد حرام است . طلبة الطلبه ، كتاب صيد موثّق - كسى كه مردم به آن وثوق و اطمينان داشته باشند . مجمع البحرين در عرف فقيهان ، خبرى است كه ناقلان آن اگرچه امامى نباشند لكن توثيق آنها بين اصحاب حديث منصوص باشد و از جهتى ديگر مشتمل بر ضعف نباشد .