حسين مروج

49

اصطلاحات فقهى ( فارسى )

امير ، اصفى الامير گفته مىشود . طلبة الطلبه اصل - ريشه و بنياد . در فقه ، معانى بسيار دارد : 1 ) عنوان مستقل ؛ مثلا گفته مىشود صلح ، يك اصل است . 2 ) اصل برائت ، مىگويند اصل اين است كه ذمّهء محال عليه به دين اشتغال ندارد . 3 ) مدرك از نص حديث . شرح لمعه ؛ ترمينولوژى حقوق اصل اباحة - بدين معنا كه انسان نسبت به اشيا موجود در خارج ، حق هرگونه تصرف را دارد ، مگر در مواردى كه قانون منع كرده باشد . موارد استعمال : مادامى كه دليل بر وجوب يا حرمت يا استحباب يا كراهت نباشد ، اصل اباحه ، حاكم است . ترمينولوژى حقوق اصلاح المسنّيات - به معناى سدّهاى آب را درست كردن مىباشد ، مفرد آن مسنّاة است . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين موارد استعمال : اصلاح مسنّاة ( مفرد مسنّياة ) براى ظالم جايز نيست . الكافى ، ج 5 ، ص 107 اصل المال - 1 ) در مقابل ثلث استعمال مىشود ؛ يعنى همهء مال بدون آن‌كه چيزى از آن خارج شود . 2 ) مالى كه هنوز وصيت و دين مالك از آن اخراج نشده باشد . شرح لمعه ؛ طلبة الطلبه موارد استعمال : اگر به چندين امر وصيت شود ، از ميان آن‌ها واجب مالى ( مانند دين و حج ) از اصل المال خارج مىشود . شرح لمعه ، كتاب وصيت اصل فى نفسه - عنوان مستقل را گويند . دربارهء صلح دو نظريه وجود دارد : 1 ) صلح در موارد نقل در مقابل عوض فرع بيع و نقل منفعت فرع اجاره است . 2 ) صلح يك عنوان مستقل مانند بيع و اجاره است . مقصود از عنوان مذكور اين نظريهء دوم مىباشد . شرح لمعه ، كتاب صلح اصماء - عبارت است از اين‌كه شكار را با تير بزنند و درحالىكه مىبينند ، بميرد . طلبة الطلبه موارد استعمال : بنابر قولى در حلال بودن گوشت شكار اصماء ، شرط است . طلبة الطلبه اصور - آرزومند . در فقه ، كسى كه گردن او كج باشد ، خواه خلقتى باشد خواه به وسيلهء جنايتى باشد « اصور » ناميده مىشود . در حديث وارد است كه : « حملة العرش كلّهم اصور ؛ حاملان عرش همگى گردن كج هستند » به علت سنگينى بار . مسالك الافهام موارد استعمال : در شكستن گردن به طورىكه به صورت اصور درآيد ، پرداخت ديهء كامل واجب است . شرح لمعه ، كتاب ديات اصول - پايين ، ريشه و بن هر چيز و به معانى زير است : 1 ) علمى است كه در آن بحث مىشود از امر و نهى و عموم و خصوص و اطلاق و