حسين مروج
474
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
فروض بهطور صحيح از آنها خارج مىشود . موارد استعمال : مخارج الفروض پنج تا است : 1 ) عدد 2 كه مخرج نصف است ؛ 2 ) عدد 3 كه مخرج ثلث و ثلثان است ؛ 3 ) عدد 4 كه مخرج ربع است ؛ 4 ) عدد 6 كه مخرج سدس است ؛ 5 ) عدد 8 كه مخرج ثمن است . شرح لمعه ، كتاب ارث ؛ كشاف مخاص النّهر - محلى كه در آن محل به آب وارد مىشوند و از نهر عبور مىكنند . موارد استعمال : در حديث است كه « بلغوا نهرا لم يكن عليه مخاض . » طلبة الطلبه ، كتاب اكراه مخاطب - كسى كه با او سخن گفته شود ، طرف خطاب . موارد استعمال : مخاطب اگر مستحق اهانت باشد ( به علت تظاهر به فسق ) گفتن كلمات اهانتآور ( مانند فاسق ، شارب الخمر ) به آن جايز است . شرح لمعه ، كتاب حدود مخاطرة - شرطبندى ، به مال شرطبندى شده خطر گفته مىشود . موارد استعمال : بنابر قولى مخاطره جايز است و خوردن خطر مباح است . طلبة الطلبه ، كتاب صرف مخالف - بر خلاف ، ضد ، ناسازگار ، ضد موافق . در فقه به غير شيعهء اثنا عشريه از مذاهب اسلامى مخالف گفته مىشود . موارد استعمال : مخالف پس از قبول تشيّع عبادات خود را قضا نمىكند . بلى فقط زكات را اعاده مىكند البته در صورتى كه به مخالف مثل خود داده باشد . شرح لمعه ، كتاب زكات مخالف شرع - امرى كه شرع اسلام از آن نهى كرده باشد . موارد استعمال : شرط مخالف شرع در عقد نكاح لغو است و عقد باطل نمىشود . شرح لمعه ، كتاب نكاح مختلس - كسى كه مال ديگرى را با فريب بربايد . در عرف فقيهان ، كسى را گويند كه مال مردم را بهطور خفيه و پنهانى از محلى كه حرز نيست بدزدد . موارد استعمال : مجازات قطع دست در حق مختلس اجرا نمىشود . شرح لمعه ، كتاب حدود مختلعة - زنى كه از شوهرش طلاق خلعى گرفته باشد . موارد استعمال : مرد مىتواند نسبت به زن مختلعهء خود با اشاره و كنايه پيشنهاد ازدواج ( تعريض بالعقد ) نمايد . شرح لمعه ، كتاب نكاح مختمرة - زنى كه خمار ( مقنعه ) به سر كند . طلبة الطلبه ، كتاب مناسك موارد استعمال : در عبارات فقها آمده است : « غير مختمرة اى غير لابسة الخمار » طلبة الطلبه ، كتاب مناسك مخذّل - در لغت كسى كه ياران خود را وادار مىكند كه دست از يارى او بكشند . در عرف فقيهان ، سربازى است كه همرزمان خود را از جنگ بترساند . موارد استعمال : از غنائم جنگى سهمى به