حسين مروج
341
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
مسابقه كه به مقصد مىرسد . موارد استعمال : جايزهء تعيين شده به هفتمين اسب به عاطف داده مىشود . 2 ) ادات عطف و حروف عاطفه . شرح لمعه موارد استعمال : در صورت تعدد استثناء با عاطف « له علىّ عشره الّا اربعه و الّا ثلاثه » همهء استثناها به مستثنى منه بر مىگردد . شرح لمعه ، كتاب سبق و كتاب اقرار عاقد - كسى به عنوان تكبّر گردن خود را خم نمايد . مرد و يا زنى است كه عقد مىخواند خواه براى خود بخواند ، و خواه به عنوان وكيل بخواند . جواهر الكلام موارد استعمال : در عاقد كمال معتبر است پس عقد مست باطل است . شرح لمعه ، كتاب نكاح عاقص - كسى كه موهاى سر خود را جمع كند و در وسط آن ببندد . مجمع البحرين موارد استعمال : عمل عاقص مكروه است و از عقص نهى شده است . طلبة الطلبه ، كتاب طهارت عاقل - كسى كه مجنون نيست . موارد استعمال : زانى در صورتى حد به او جارى مىشود كه عاقل باشد . جواهر الكلام ، كتاب حدود عاقلة - قوهء عقل و خرد . در فقه ، 1 ) زنى كه گول نخورد و نادان نباشد . در مقابل احمق استعمال مىشود . جواهر الكلام موارد استعمال : در استرضاع اختيار زن عاقله مستحب است . شرح لمعه ، كتاب نكاح 2 ) كسانى كه با قاتل قرابت نسبى دارند مانند برادران و عموها و پسران آنها و لو اينكه در زمان وقوع قتل وارث هم محسوب نشوند . موارد استعمال : عاقله فقط ضامن ديهء قتل خطأ محض است . مجمع البحرين ؛ شرح لمعه ، كتاب ديات عاقلة الذّمى - عاقلهء كافر مسيحى ، كليمى و مجوسى است . بنا به عقيدهء فقهاى شيعه كافر ذمّى ديهء جنايت را بايد خودش پرداخت نمايد ، عاقلهء او مسئوليت ندارد . شرح لمعه ، كتاب ديات عالج - 1 ) رمل متراكم ؛ 2 ) موضع معروفى است در ميان عرب . مجمع البحرين موارد استعمال : در حديث معروف راجع به عول ابن عباس فرموده است قسم به خدايى كه رمل عالج را مىتواند احصاء نمايد . طلبة الطلبه ، كتاب فرائض عامّ البلوى - امرى كه شيوع و انتشار علمى و عملى دارد و مردم به آن احساس ضرورت مىنمايند . معجم لغة الفقهاء موارد استعمال : در ادعاى امر عامّ البلوى قول مدعى را بايد قبول كرد ، به علت اين كه عدم قبول قول او منتهى به ضرر مىشود . شرح لمعه ، كتاب اقرار عام السّنة - سال قحطى است . موارد استعمال : سرقت در عام السّنه موجب قطع يد نمىشود . طلبة الطلبه ، كتاب حدود عام المجاعة - سال گرسنگى و قحطى