( ظ ) الظّاعن - به مسافر گفته مىشود از مادهء ظعن به معناى سير مىباشد . مجمع البحرين موارد استعمال : در حديث است كه ظاعن ، نماز خود را دو ركعت بايد بخواند . طلبة الطلبه ، كتاب صلات الظّهيرة - به معناى نصف النهار فصل گرم گفته مىشود و در زمستان به نصف النهار ظهيره نمىگويند . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه موارد استعمال : صلاة الظهر به علت اين كه در ظهيره انجام مىشود به آن ظهر نام نهادند . مغنى المحتاج ، كتاب صلات ظئر - هر چيزى همراه با چيزى همانند خودش . در فقه ، زنى كه به بچهء ديگران شير مىدهد و دايگى مىنمايد . موارد استعمال : اگر در اثر انقلاب ظئر ( از طرفى به طرف ديگر برگشتن ) بچه فوت شود ، ديهء بچه به خود زن واجب مىشود . ( البته در صورتى كه كارش افتخارى و بدون اجرت باشد . ) شرح لمعه ، كتاب ديات ظاهر - پيدا ، آشكار . در فقه ، هر امرى كه به‌طور ظنّى دلالت بر چيزى نمايد مىباشد . موارد استعمال : جايى كه محال عليه دين محيل را پرداخت كرده و مىگويد بدهكار نبوده است ظاهر بر اين است كه بدهكار است زيرا اگر بدهكار نبود پرداخت نمىكرد . شرح لمعه ، كتاب حواله ظفر - با ضمّهء ظا ، مشاله ( شال ذنبها اى ارتفع ) . در عرف فقه به ناخن گفته مىشود . موارد استعمال : در قطع ظفر ده دينار ديه بايد پرداخت شود ، البته در صورت عدم روييدن مجدد . شرح لمعه ، كتاب ديات ظفرة - به ناخنه چشم ظفره گفته مىشود . موارد استعمال : يكى از عيوب موجب فسخ در حيوان وجود ظفره است . طلبة الطلبه ، كتاب بيع ظلّ - سايه‌اى است كه بين تو و خورشيد واقع شده و نمىگذارد نور خورشيد به طور مستقيم تابش داشته باشد . مجمع البحرين موارد استعمال : زوال شمس با زياد شدن ظلّ ( پس از كم شدن ) معلوم مىشود . شرح لمعه ، كتاب صلات ظلّ النّزّال - سايه‌اى است كه مردم در آن جمع مىشوند و استراحت مىنمايند . موارد استعمال : در ظلّ النزّال ، از تخلّى نهى شده است . مجمع البحرين ظلمة موهمة - عبارت است از اين‌كه هوا به اندازه‌اى تاريك شود و ظلمت آن‌را فرا گيرد كه انسان خيال نمايد كه آفتاب غروب كرده است . موارد استعمال : با وجود ظلمت موهمه ، اگر به دخول شب ظنّ داشته باشد و افطار نمايد قضا براى او واجب نمىشود . شرح لمعه ، كتاب صوم ظنّ - گمان بردن ، يقين كردن ، گمان . در فقه ، حالتى كه پس از ترديد و شك در وجود انسان پيدا مىشود و به مرحلهء قطع