حسين مروج
222
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
دالية - درخت تاك . در فقه ، چرخ آبكش كه به وسيلهء گاو حركت مىكند و آب مىدهد . موارد استعمال : زراعتى كه به وسيلهء داليه آبيارى مىشود زكات آن يك بيستم مىباشد . مسالك الافهام ، كتاب زكات ؛ طلبة الطلبه دامعة - جراحتى كه پوست را بشكافد و خون بيايد ولى جارى نشود . موارد استعمال : يكى از شجاج دامعه است . طلبة الطلبه ، كتاب ديات دامغة - مهلك . مذكر دامغ . مجمع البحرين در فقه ، جراحتى است كه به امّ الرأس برسد و آنرا پاره نمايد و در اين صورت زنده ماندن شخص بعيد است . موارد استعمال : در جنايت دامغه پرداخت ثلث ديهء با حكومت و ارش واجب است . شرح لمعه ، كتاب ديات دامية - شكستگى سر كه از آن خون برود . در فقه ، جراحتى است كه به سر وارد شود و پس از بريدن پوست مقدارى از گوشت را هم ببرد . موارد استعمال : در جنايت داميه پرداخت دو شتر واجب است . شرح لمعه ، كتاب ديات دانق - نادان . در فقه ، شش دانق يك درهم است . مجمع البحرين موارد استعمال : نصاب فضه دويست درهم است كه هر درهم آن شش دانق مىباشد . شرح لمعه ، كتاب زكات دباسى - كبوتر زرد . موارد استعمال : گوشت دباسى حلال است . شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه دبر - پايان ، آخرين . در فقه ، مقعد و نشمينگاه مرد و زن را گويند . موارد استعمال : وطى در دبر همسر مكروه است با كراهت مغلظه . شرح لمعه ، كتاب نكاح دبس - شيرهء خرما و انگور . به شيرهء انگور « دبس العنب » و به شيرهء خرما « دبس الرطب » اطلاق مىشود . موارد استعمال : اگر سوگند بخورد به اين كه انگور نخورد ، خوردن « دبس العنب » نسبت به ايشان حرام نمىشود . طلبة الطلبه ، كتاب ايمان دبّوس - عمود آهنين و گرز آهنين ، چوبدستى ستبر كه سر آن كلفت و گرهدار باشد . موارد استعمال : در صورتى كه شكار با دبّوس كشته شود گوشت آن حلال نيست . شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه دخول - به جايى وارد شدن . در فقه ، حشفهء مرد و يا به اندازه آن از مردى كه حشفه ندارد در فرج و يا دبر زن داخل شود . شرح لمعه موارد استعمال : قابل توجه است كه پس از دخول ، مهريه به دين تبديل مىشود . شرح لمعه ، كتاب نكاح دخول المؤمن فى سوم اخيه - عبارت از اينكه به طريق زير در معاملهء ديگران