حسين مروج
215
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
كلمهء مذكور مراجعه شود ) در مبيع مشترى مخيّر است كه مبيع را برگرداند و يا ارش دريافت كند به اين حق « خيار عيب » گفته مىشود . موارد استعمال : در ثبوت خيار العيب جهل مشترى شرط است . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار المجلس - فروشنده و خريدار قبل از تفرق و جدا شدن از همديگر حق دارند بيع را فسخ نمايند ، به اين حق « خيار المجلس » گفته مىشود . موارد استعمال : خيار مجلس فقط در خريد و فروش است . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار تأخير - جايى كه عقد بيع بهطور مطلق جارى شده و فروشنده تا سه روز بيع را تحويل نداده و با خريدار ثمن را پرداخت نكرده ، طرف ديگر حق دارد معامله را فسخ نمايد ، اين حق را « خيار تأخير » مىگويند . موارد استعمال : اگر مبيع در روزهاى خيار تأخير تلف شود از مال فروشنده خواهد بود . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار تبعض الصفقة - دو جنس و يا يك جنس مورد معامله قرار گرفته و يكى فروخته شده است ولى پس از معامله يكى از جنسها و يا جزئى از آن مال ديگرى درآمده است ، در اين صورت خريدار حق دارد كل معامله را به هم بزند ، به اين اختيار خيار « تبعض الصفقه » گفته مىشود . شرح لمعه ، كتاب متاجر موارد استعمال : يكى از خيارات خيار تبعض الصفقه است . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار تدليس - در صورت وجود تدليس به وسيلهء فروشنده و يا مشترى و يا هر دو ، طرف مقابل حق فسخ معامله را دارد و به اين حق « خيار تدليس » گفته مىشود . موارد استعمال : در مورد خيار تدليس گفتهاند شخص مىتواند كه معامله را به هم بزند و يا به قيمت طى شده راضى بشود و حق ندارد ارش بگيرد . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار تعذّر تسليم - مشترى به خيال اينكه مىتواند مبيع را تحويل بگيرد معاملهاى را انجام مىدهد ولى پس از عقد بيع معلوم مىشود كه تحويل دادن مورد معامله ناممكن است ، در اين مورد حق دارد معامله را فسخ نمايد ، به اين حق « خيار تعذر تسليم » مىگويند . موارد استعمال : يكى از خيارات ، خيار تعذر تسليم است . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار تفليس - اگر طلبكار عين مال خود را در ميان اموال شخص مفلس پيدا كند مىتواند عين مال خود را تصاحب نمايد و معامله را فسخ كند و حق دارد كه معامله را فسخ نكند ، مانند بقيه طلبكاران سهمى را از كل اموال او بردارد اين حق را « خيار تفليس » مىنامند . موارد استعمال : يكى از خيارات تفليس است . شرح لمعه ، كتاب متاجر خيار غبن - معاملهاى كه در آن به علت