محمد حسين مختارى مازندرانى

94

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )

چنان كه مىگويند : « اكرم العلماء » و « لا تكرم فسّاقهم » در اينجا جملهء دوّم ، عموم « اكرم العلماء » را تخصيص زده است و مفهومش اين است كه تنها علماى عدول بايستى مورد اكرام قرار گيرند . تخطئه و تصويب منظور از تخطئه كه علماى شيعه بدان قايل مىباشند اين است كه خداى سبحان در هر مسأله‌اى حكمى جعل فرموده به گونه‌اى كه گاه مجتهد بدان دست مىيابد و زمانى نيز عليرغم تلاش فراوان به حكمى مخالف با آن و اصل مىگردد ولى درهرحال نزد خداوند مأجور خواهد بود و ليكن به هنگام وصول به حكم واقعى اجر مضاعف خواهد داشت . چنان كه معروف است : « للمصيب اجران و للمخطئى اجر واحد » . ولى مقصود از تصويب كه دانشمندان اهل سنّت بدان عقيده دارند آن است كه خداوند به عدد آراى فقها احكامى دارد و هر آنچه مجتهد بدان دست يابد همان حكم اللّه محسوب مىگردد . بر اين اساس مطابق نظريهء تصويب ، احكام الهى تابع اجتهاد و رأى مجتهدين مىباشد يعنى هر رأيى را كه اشخاص با نظر و اجتهاد خويش بدست آورند خداوند نيز طبق آن حكمى صادر مىنمايد .