محمد حسين مختارى مازندرانى
79
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
شارع به منظور ايجاد بعث و داعى در مكلف نيست . لذا اين گونه اوامر را نمىتوان از باب مولويّت دانست ، چون مستلزم لغويّت خواهد بود و آن بر خداى حكيم مستحيل است ناگزير بايد بر ارشاد حكم عقل آنها را حمل كرد . امر تأسيسى و تأكيدى منظور از امر تأسيسى امر مولوى و مقصود از امر تأكيدى همان ارشادى است . امر اضطرارى مقصود از امر اضطرارى اين است كه به هنگام اضطرار آمر مكلف را به انجام عملى متناسب با حال وى دستور دهد . مانند امر به تيمم در وقتى كه آب براى او ضرر دارد . امر ظاهرى منظور از امر ظاهرى اين است كه مكلّف مثلا به واسطه خبر دادن دو شاهد عادل ، عملى را انجام دهد . چنان كه دو شاهد عادل خبر دهند كه روز معينى ، اول شوال است و مىتوان روزه را افطار نمود در حالىكه اين روز آخر ماه رمضان بوده است .