محمد حسين مختارى مازندرانى
72
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
اعتبار اين نوع ماهيّت به نحوى است كه به وجود يا عدم چيزى مشروط و مقيّد نباشد . مثل وجوب نماز نسبت به حرّيت كه از قبيل لا به شرط است يعنى وجوب نماز مشروط به حريّت و عدم حريّت نيست . بلكه در هر حال بر انسان واجب است . لازم به ذكر است اين نوع اعتبار را « لا به شرط قسمى » نيز مىنامند و وجه نامگذارى آن به « قسمى » بدان جهت است كه در مقابل دو قسم « به شرط شيىء » و « به شرط لا » قرار گرفته است . البته حضرات در باب اعتبارات ماهيّت دو اصطلاح ديگرى نيز دارند : 1 - ماهيّت مهمله 2 - ماهيّت لا به شرط مقسمى دربارهء اينكه اين دو آيا دو اصطلاح جداگانه بوده به گونهاى كه در معنا با هم متفاوت مىباشند يا اينكه هر دو داراى معناى واحد مىباشند ميان علما اختلاف نظر است . برخى از محققّين همچون مرحوم مظفّر قول اوّل را پذيرفتهاند و ايشان در اينجا كلامى دارند كه ذكرش مفيد فايده است : ماهيت مهمله و ماهيّت لا به شرط مقسمى دو اصطلاح بوده كه داراى معناى مختلف مىباشند نه آنكه صرف دو تعبير بوده و