ناگفته نماند مقصود از مجتهد در اصطلاح فقها و اصوليين چيزى نيست كه تنها معناى لغوى اجتهاد بر آن صادق باشد به اين معنا كه هركس در هر علمى سعى و اجتهاد داشته باشد به وى مجتهد اطلاق شود بلكه مراد كسى است كه حلال و حرام خدا را از ادلّهء شرعى آن بشناسد چنان كه همين تعبير در روايات نيز آمده است نظير روايت : « من عرف حلالنا و حرامنا فليرضوا به حكما » و مانند آن . اجتهاد متجزّى مقصود از اجتهاد متجزّى اين است كه انسان تنها نسبت به برخى از ابواب فقهى توانايى استنباط داشته باشد ؛ و در آنصورت به وى « مجتهد متجزّى » گويند . اجتهاد مطلق منظور از اجتهاد مطلق آن است كه به موجب آن مجتهد قدرت استنباط احكام قعلى را از طريق اماره يا اصل معتبر دارد . بنابراين كسى كه در همهء ابواب فقهى از راه ادلّهء مورد نظر توانايى استنباط و استخراج احكام شرعى را داشته باشد به او « مجتهد مطلق » خوانند .