محمد حسين مختارى مازندرانى
132
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
لازم به يادآورى است بحث مربوط به دلالت به مناسبتى در علم اصول مطرح گرديده است . دلالت اشاره اين نوع دلالت برعكس دلالت اقتضا و تنبيه مشروط است به اينكه دلالتش به حسب عرف مقصود به قصد استعمالى نباشد و ليكن مدلولش لازمهء مدلول كلام به نحو لزوم غير بيّن يا لزوم بيّن به معناى اعمّ باشد . مثال آن مانند دلالت آيات زير بر اقلّ حمل : . . . وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً « 1 » : دوران آبستنى و شيردادن سى ماه است . وَ الْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ « 2 » : مادران ، فرزندان خود را دو سال تمام شير دهند . با كم كردن دو سال از سى ماه ، شش ماه باقى مىماند كه به عنوان « اقلّ الحمل » شناخته مىشود . دلالت اقتضاء مقصود از دلالت اقتضاء آن است كه بحسب عرف دلالت مزبور
--> ( 1 ) - سورهء احقاف ، آيهء 15 . ( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 232 .