احمد قلى زاده

56

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )

صحيح ، حسن ، موثق ، يا قوى و ضعيف . 1 - خبر صحيح : خبر واحدى را كه راوى و راويان آن همگى دارندهء شرايط ( بلوغ ، عقل ، اسلام ، ايمان ، توفيق و عدالت ) باشند خبر صحيح گويند . 2 - خبر حسن : خبر واحدى است كه راويان آن‌همه يا بعضى توثيق شده باشند لكن همه دوازده امامى باشند . 3 - خبر موثق يا قوى : خبر واحدى است كه يكى يا تمام راويان آن شيعه دوازده امامى نباشند . 4 - خبر ضعيف : خبر واحدى است كه يكى يا همه راويان آن واجد تمام يا بعضى شرايط لازم براى راوى نباشد و توثيق نشده باشند مثل خبر واحد . اقل و اكثر « 1 » اقل و اكثر در اصطلاح اصول ، دو فعل هستند كه يكى كمتر از ديگرى ، و ديگرى بيشتر از آن است كه در مقام تعلق تكليف مورد ملاحظه قرار گرفته‌اند . مثلا قطع داريم چيزى واجب ، يا حرام ، متوجه ما شده ، ولى متعلق اين تكليف براى ما مردد است بين اقل و اكثر ، و امر وجوب ، يا حرمت داير بين آن دو مىباشد : اقل ، حرام است ، اكثر ، يا اقل واجب است يا اكثر . اقل و اكثر ارتباطى « 2 » عبارت است از اينكه اگر در واقع اكثر واجب باشد اتيان اقل ارزش ندارد و وجود آن همانند عدمش است به عبارت ديگر تمام اجزاء و شرايط مجموعه‌اى واحد و بهم پيوسته مىباشد و كمبود يك جزء همان و بىارزش بقيه اجزاء همان ، مثلا شك داريم كه آيا نماز 9 جزئى بر ما واجب است يا 10 جزئى كه اگر

--> ( 1 ) . تهذيب الاصول - ج 2 ص 377 . ( 2 ) . اجود التقريرات ص 186 .