احمد قلى زاده

52

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )

اصول لفظيهء عقلائيه عبارتند از اصولى كه عقلاى عالم در خطابات و گفته‌هاى خودشان جارى مىكنند . اصول عمليه « 1 » يك سلسله وظايف عمليه‌اى هستند كه از سوى شارع مقدس جعل و تشريع شده‌اند به منظور بيرون بردن مكلف از حيرت و سرگردانى و هيچ‌گونه كاشفيتى از واقع ندارند يعنى اگر مكلف سر دوراهى قرار گرفت كه انجام بدهد يا نه ؟ اينجا اصول عمليه به فريادش مىرسد و او را از تحير خارج مىسازد . اصول عمليه نام ديگرش ادلهء فقاهتيه است و در طول اصول لفظيه عقلائيه و ادله اجتهاديه هستند . اصول فقه « 2 » علمى است كه در آن يك سلسله قوانين و قواعد كلى كه نتيجه آنها مبناى استدلال در طريق و راه استنباط حكم شرعى واقع مىشود بحث مىكند . اصول عامه يكى از اقسام اصول عمليه است و عبارت است از : اصول عمليه‌اى كه در جميع ابواب فقه از طهارت تا ديات مجرى و مورد جريان دارند و آنها چهار اصل مىباشند كه عبارتند از : « اصالة البراءة ، اصالة الاحتياط ، اصالة التخيير ، اصالة الاستصحاب » .

--> ( 1 ) . اصول فقه - ج 4 ص 267 . ( 2 ) . اصول فقه - ج 1 ص 9 - اصول استنباط ص 47 .