مجتبى ملكى اصفهانى

77

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

- ترادف : ترادف نقطه مقابل اشتراك است . هرگاه چند لفظ معناى واحدى داشته باشند ؛ آن الفاظ را مترادف مىگويند : مانند لفظ انسان و بشر و آدم كه همگى داراى يك معنى هستند . « 1 » اصالت ماهيت - اصالت وجود از هر موجود خارجى دو مفهوم در ذهن منعكس مىشود يكى مفهوم وجود و ديگرى مفهوم ماهيت ( چيستى شىء ) . مثلا با ملاحظه يك انسان واقعى در خارج ، يك مفهوم « انسان » ( ماهيت ) در ذهن مجسم مىشود و يك مفهوم « هست » ( وجود ) و مىگوييم : انسان وجود دارد . در اين قضيه ما دو جزء داريم : موضوع و محمول ، ولى در خارج يك چيز بيشتر نيست كه هر دو مفهوم برآن صدق مىكنند . سؤال اين است : آنچه در خارج است كدام يك از اين دو مفهوم « وجود » و « ماهيت » است ؟ آيا ماهيت واقعيت خارجى است و وجود اعتبارى يا وجود واقعيت خارجى و ماهيت اعتبارى ؟ - فلاسفه دو دسته‌اند : 1 - قائلين به اصالت ماهيت :

--> ( 1 ) با استفاده از منابع ذيل : نهاية الاصول ، ص 59 ؛ فقه اللغة ، ص 302 ؛ تمهيد القواعد ، ص 87 ؛ تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 68 ؛ المحاضرات ، ج 1 ، ص 198 ؛ اصول الفقه مظفر ، ج 1 ، ص 28 ؛ كفاية الاصول ج 1 ، ص 52 ؛ ارشاد الفحول ، ص 18 - 19 ؛ اصول الفقه خضرى ، ص 143 .