فرض و واجب در مقابل مستحب . 3 - آنچه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر فعل آن مواظبت مىكردند و ترك آنچه ايشان بدون عذر ترك مىكردند . به‌هرحال ، آنچه از معناى سنّت مراد فقها و اصوليين است ، عبارت است از قول ، فعل و تقرير پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم « 1 » . ولى فقها و اصوليين شيعه ، سنّت را عبارت از قول ، فعل و تقرير معصوم عليه السّلام مىدانند . شيعه معتقد است كه قول ، فعل و تقرير همه‌ى معصومين عليهم السّلام حجّت است و همه‌ى معصومين عليهم السّلام مصدر تشريع هستند . - حجيّت سنّت : هيچ‌كس در حجيّت سنّت شكى ندارد و برخى آن را از ضروريات دين دانسته‌اند ، و حق هم همين است . زيرا اگر سنّت ، حجّت نباشد ، اصلا عمل به قرآن نيز ممكن نخواهد بود و شايد يك حكم از احكام اسلامى را نيز نتوان با تمام شرايط و خصوصيات و بدون كمك سنّت ، از قرآن استنباط نمود ، چرا كه قرآن در مقام بيان اصل تشريع است و عمومات و اطلاقات و مجملات فراوانى در قرآن وارد شده كه تخصيص و تقييد و تبيين آنها توسط سنّت صورت گرفته است . مثلا خداوند - تبارك و تعالى - نماز را واجب كرده است ، ولى كيفيت نماز و شرايط آن در قرآن بيان نشده است . به‌هرحال ، حجيّت سنّت روشن‌تر از آن است كه دليل برآن اقامه شود ، ولى در عين حال به كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل نيز بر حجيّت سنّت استناد شده است . مهم‌ترين دليل بر حجيّت سنّت ، كتاب و

--> ( 1 ) البته گروهى از اهل تسنن سنّت اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را نيز معتبر مىدانند .