مجتبى ملكى اصفهانى
311
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
مرتضى و قاضى ابن البرّاج و ابن زهره و طبرسى و ابن ادريس حكايت شده است كه ايشان قائل به عدم حجيّت خبر واحدند « 1 » . حتى فاضل تونى قدّس سرّه ادعا مىكند كه نديده است تا قبل از علّامه حلّى كسى صريحا قائل به حجيّت خبر واحد شده باشد . و از سيد مرتضى قدّس سرّه نقل شده كه شيعه اجماع دارند بر انكار حجيّت خبر واحد ، همان گونه كه شيعه حجيّت قياس را منكر است . « 2 » قائلين به عدم حجيّت خبر واحد به كتاب ، سنّت و اجماع استناد كردهاند . 2 - خبر واحد حجّت است فى الجملة . مشهور بين علماى شيعه و اهل تسنن اين است كه خبر واحد فى الجملة حجّت است . هرچند بين قائلين به حجيّت خبر واحد نيز اختلاف است كه كدام قسم از خبر واحد حجّت است ؟ آيا خبر واحد ثقه حجّت است ، يا خبر واحد عادل و . . . ؟ به خاطر همين اختلاف است كه مىگويند : خبر واحد فى الجملة حجّت است ؛ در مقابل سلب كلى . بر حجيّت خبر واحد به كتاب ، سنت ، اجماع و عقل استناد شده است . - كتاب : مهمترين آياتى كه از قرآن مورد استناد قرار گرفته ، عبارتند از : 1 - آيه نبأ . خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا . . . يعنى : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، اگر شخص فاسقى خبرى براى شما بياورد دربارهى آن تحقيق كنيد ، مبادا به گروهى از روى نادانى آسيب برسانيد ، و از كردهى خود پشيمان شويد . حجرات ، 6 .
--> ( 1 ) الرسائل ، ص 67 ؛ اصول الفقه ، ج 2 ، ص 65 . ( 2 ) الوافية ، ص 158 .