- ادراك حسن و قبح توسط عقل : گفته شد كه در عنوان حسن و قبح چهار امر مطرح است . امر دوم اين بود كه برفرض ثبوت حسن و قبح عقلى ، آيا عقل مىتواند اين حسن و قبح را درك كند يا اينكه ادراك حسن و قبح ، كار عقل نيست و بيان شرعى عهده‌دار اين وظيفه است ؟ گروهى از اخباريين معتقدند كه عقل نمىتواند چنين ادراكى داشته باشد . در پاسخ ايشان گفته شده كه اعتراف به ثبوت حسن و قبح عقلى ، همانا اعتراف به ادراك عقل است . و تنها وقتى مىتوان بين ثبوت حسن و قبح عقلى و ادراك آن توسط عقل جدايى انداخت كه جدايى چيزى از خودش را جايز بدانيم . « 1 » حقيقت شرعيه حقيقت شرعيه عبارت است از استعمال لفظ در معنايى كه شارع در زمان خود آن معنى را تعيين كرده باشد . توضيح مطلب : شكى نيست كه ما مسلمانان از برخى الفاظ مانند صلاة و صوم و حج و زكات ، معانى مخصوص شرعى مىفهميم كه قبل از اسلام در لغت عرب معروف و مشهور و بلكه شناخته شده نبوده‌اند . ولى بحث و اختلاف در اين است كه آيا نقل اين الفاظ از معانى لغوى و استعمال آنها در معانى جديد شرعى ، در زمان شارع به صورت تعيينى يا تعيّنى بوده تا در نتيجه حقيقت شرعيه ثابت شود ، يا اينكه اين نقل در زمان بعد و

--> ( 1 ) اصول الفقه ، ج 1 ، ص 195 - 216 ، با تلخيص و تصرف .