جمع محمولى هرگاه دو دليل داشته باشيم كه از جهت اعتبار مساوى باشند و بخواهيم بين آنها جمع كنيم ، يا در موضوع تصرف مىكنيم كه آن را « جمع موضوعى » گويند ؛ و يا در محمول تصرف مىكنيم كه آن را « جمع محمولى » گويند . مثلا مولا گفته : علما را اكرام كن و فاسقان را اكرام نكن . در اينجا براى اينكه بين دو دليل جمع كرده باشيم ، فاسق را حمل مىكنيم بر غير عالم تا در نتيجه ، اكرام عالم فاسق هم واجب باشد . در اين حال ، ما در موضوع تصرف كرده‌ايم نه در حكم . و اين را « جمع موضوعى » مىگويند . ولى اگر دليل بگويد : روز جمعه غسل كن ، و دليل ديگر بگويد : روز جمعه غسل واجب نيست ، ما امر را بر استحباب حمل مىكنيم تا بين دو دليل جمع كرده باشيم . در اين حال ، ما در محمول ( حكم ) تصرف كرده‌ايم و جمع را « جمع محمولى » مىگويند . جمع مقبول جمع مقبول ، همان جمع عرفى يا جمع دلالى است . به عنوان « الجمع مهما امكن اولى من الطرح » رجوع شود . جمع موضوعى به عنوان « جمع محمولى » رجوع شود .