اطمينان حالتى است نفسانى كه با بر طرف شدن تشويش و نگرانى حاصل مىشود . - توضيح مطلب : انسان گاهى در امور عادى يا شرعى با احكام جزئى يا موضوعاتى برخورد مىكند كه هرچند از نظر عقل صحت يا ترجيح يك امر را ثابت مىكنند ، يعنى مقدمات براى رسيدن به نتيجه نيز درست است ، ولى در ابتدا وهم ، نسبت به اين ادراكات نوعى ترديد و تشويش ايجاد مىكند ، تا اينكه مدركات يك حالت ثبات و دوام در نفس پيدا كنند و آنگاه آن تشويش و نگرانى كه زاييده وهم بود بر طرف شده و سكون و آرامش حاصل شود . اين سكون و آرامش بعد از تشويش ، اطمينان نام دارد . « 1 » چنين اطمينانى از حيث حجيّت در مرتبه بعد از علم است . به عبارت ديگر : اطمينان علم عاديى است كه مىتوان بر اساس آن عمل نمود . سيره مستمر عقلا و برخى روايات بر اين مطلب دلالت دارند . در بحث راههاى غير علمى معتبر ( ظنون معتبر ) نيز ، علماى اصولى معتقدند كه ظن اطمينانى معتبر است ، نه هر ظنى . اين قبيل ظنون اطمينانى در اخبار فراوانند . شيخ انصارى قدّس سرّه مىگويد : من فكر نمىكنم تعداد ظنون اطمينانى كه از روايات و ساير امارات حاصل مىشوند كمتر از اخبارى باشند كه صحت آنها مستند به دو نفر عادل از رجال حديث است بلكه شايد اين ظنون اطمينانى بيشتر باشند . « 2 »

--> ( 1 ) به نقل از بيان علّامه طباطبايى ، ذيل آيه 260 ، سوره بقره . الميزان . ( 2 ) الرسائل ، ص 153 .