اباحه ترخيص مكلف در انجام يا ترك فعل از سوى شارع را اباحه گويند . به عنوان « حكم » رجوع شود . ابتلاء و عدم ابتلاء - فعليّت تكاليف الهى متوقف بر تحقق دو قسم شرط است . 1 - شرايطى كه شارع آنها را معتبر مىكند ، مانند استطاعت كه شرط وجوب حج است . 2 - شرايطى كه عقل آنها را معتبر مىداند ، مانند عقل ، بلوغ ، قدرت و التفات كه شرايط عامه تكليف ناميده مىشوند . بنابراين ديوانه ، كودك ، عاجز و غافل ، تكليف فعلى ندارند ، هرچند احكام در مقام اقتضا و انشا ، شامل ايشان نيز مىشود . ولى در حكم تحريمى ، غير از شرايط عمومى فوق ، شرط ديگرى نيز بيان كرده‌اند به نام ابتلاء ؛ يعنى متعلق نهى بايد مورد ابتلاى مكلف باشد ، و الّا نهى فعلى متوجّه او نمىشود « 1 » . به عبارت ديگر : وقتى نهى فعلى صحيح است كه به صورت عادى ممكن باشد مكلف آن را اراده كند يا انجام دهد . ولى اگر متعلق نهى به گونه‌اى است كه عادتا نوع مكلفين آن را اراده نمىكنند مانند خوردن خون انسان و يا به گونه‌اى است كه

--> ( 1 ) البتّه برخى از اصوليين ابتلاء و عدم ابتلاء را در احكام وجوبى نيز شرط مىدانند و فرقى بين امر و نهى قائل نيستند . نهاية الافكار ، ج 3 ، ص 338 ، الامر السادس .