مجتبى ملكى اصفهانى

106

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

كه مىتوانى حمل بر خوبى كنى . « 1 » بناى عقلا : بناى عقلا در امور زندگى بر پايه حمل افعال ديگران بر صحت و ترتيب آثار صحت است ، مگر اينكه دليلى بر خلاف وجود داشته باشد . مسلمانان نيز به عنوان بخشى از عقلاى عالم همين روش را دنبال مىكند . سيره و اجماع فتوايى و عملى : از تتبّع كلمات و فتاواى علما در ابواب مختلف فقه معلوم مىشود كه فعل غير ، حمل بر صحت مىشود ، مگر اينكه دليلى بر خلاف آن پيدا شود . مثلا در اختلاف بين قول به فساد و قول به صحت يك عمل ، همه‌ى علما قول به صحت را بر قول به فساد مقدم مىدارند . - جايگاه اصل صحت : هرچند در اصل يا اماره بودن اصل صحت اختلاف است ، و ليكن در هر حال ، اصل صحت بر استصحاب مقدم است ، مادامىكه اماره معتبرى در بين نباشد و الّا با وجود اماره معتبر ، نوبت به اصل صحت نمىرسد . و همين‌طور بدون وجود قرينه ، مثبتات اصل صحت حجّت نيست . اصل صحت همچنين بر تمام اصول موضوعى و حكمى كه بر فساد دلالت مىكنند مقدم است جز در صورت وجود دليل بر خلاف . زيرا اگر اصل صحت بر ساير اصول مقدم نباشد لازم

--> ( 1 ) ضع امر اخيك على احسنه حتى يأتيك ما يغلبك منه و لا تظنّن بكلمة خرجت من اخيك سوء و انت تجد لها فى الخير محملا . اصول كافى ، كتاب ايمان و كفر ، باب 152 ، حديث 3 و 2 و 1 .