الهى و تحقّق وجود و بقاى حقّ تعالى تا وحدت حقيقى تحقّق يابد . به عبارت ديگر : كفر حقيقى عبارت است از فناى حقيقى در ذات يكتاى الهى . كلّ « 1 » كلّ در لغت از الفاظ عام است و معادل فارسى آن « همه » مىباشد . در اصطلاح ، كلمه‌ى « كلّ » بر سه مفهوم اطلاق مىشود : 1 - آنچه كه تصوّر آن مانع از وقوع شركت نمىشود . 2 - كلّ از آن جهت كه كلّ است ، يعنى كلّ مجموعى . 3 - كلّ افرادى ، يعنى كل واحد واحد . چه فرقى بين اين سه مفهوم وجود دارد ؟ از دو جهت بين اين مفاهيم فرق است : 1 - كلّ مجموعى ، به كلّ واحد واحد تقسيم مىشود و كلّى نيز به كلّ واحد واحد تقسيم مىشود با اين تفاوت كه : تقسيم كلّ مجموعى ، تقسيم شىء به اجزاى شىء است و تقسيم كلّى ، تقسيم شىء به جزئيات شىء است . 2 - آنچه بر هركدام از افراد كلّ صدق مىكند ، بر افراد ديگر صدق نمىكند . و امّا در اصطلاح صوفيه ، كلّ عبارت است از « واحد مطلق » به اعتبار اينكه « كلّ » اسم خداوند - تبارك و تعالى - است . كلام « 2 » كلام در لغت عبارت است از آنچه كه شامل يكى يا بيشتر از حروف مبانى و معانى باشد . و در اصطلاح اهل لغت عبارت است از آنچه كه از دو حرف يا بيشتر

--> ( 1 ) - همان مدرك : 1370 . ( 2 ) - همان مدرك .