2 - آنچه كه احتمال ناشى از دليل در آن منتفى باشد مانند ظاهر و خبر مشهور . اين قسم را « علم الطمأنينة » گويند ، يعنى علمى كه باعث اطمينان مىشود . « 1 » حقيقت قطع ، كشف كامل است . وجوب عمل براساس مؤدّاى قطع و استحقاق عقاب بر مخالفت قطع و معذور بودن در صورت مخالفت قطع با واقع ، همگى از آثار قطع محسوب مىشوند . نكته‌ى بعدى اينكه ، اين آثار ، عقلى هستند ، به‌همين‌جهت ، جعل حجيّت و كاشفيت براى قطع ، و يا سلب حجيّت و كاشفيت از قطع ، معقول نيست زيرا جدايى بين شىء و آثار عقلى آن ( حجيّت و كاشفيت ) از ديدگاه عقل پذيرفته نيست . آيا براى شارع مقدّس ممكن است كه براى قطع جعل حجيّت كند يا حجيّت قطع را سلب نمايد ؟ به عبارت ديگر : آيا جعل و سلب تشريعى حجيّت قطع ممكن است يا خير ؟ برخى علما معتقدند كه چنين چيزى ممكن نيست زيرا جعل حجيّت براى قطع ، تحصيل حاصل است و محال و سلب حجيّت نيز ممكن نيست زيرا سلب حجيّت ، يا مستلزم تحصيل حاصل است ، يا مستلزم اجتماع مثلين در نظر قاطع ، يا مستلزم خالى بودن واقعه از حكم و هيچ‌يك از اين موارد از نظر عقل پذيرفته شده نيست . امّا برخى نيز معتقدند كه جعل و سلب حجيّت از سوى شارع مقدّس ممكن است زيرا جعل تشريعى حجيّت براى قطع ، جنبه‌ى تأكيد از ناحيه‌ى شارع را دارد ، و منع حجيّت قطع از سوى شارع نيز به جهت مصالح و مفاسدى كه خود شارع مىداند ، امرى است ممكن و همين تأكيد و رعايت مصالحى كه شارع

--> ( 1 ) - كشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم : 2 / 1333 .