مجتبى ملكى اصفهانى
129
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
جهت نفى يا اثبات حكم ، مخالف ما قبل ادات استثنا مىباشد . به عنوان « استثنا » رجوع شود . مستثنى منه مستثنى منه عبارت است از آنچه كه قبل از ادات استثنا مىآيد و حكمى مخالف حكم ما بعد ادات استثنا دارد . به عنوان « استثناء » رجوع شود . مستحبّ مستحبّ ، يكى از احكام پنجگانه ( واجب ، مستحب ، حرام ، مكروه ، مباح ) است و در لغت از « استحباب » به معناى دوست داشتن و نيكو شمردن است . استحباب را « فرض » ، « سنّت » ، « ندب » و « نفل » نيز مىنامند . مستحبّ در اصطلاح شرعى عبارت است از تحريك غير الزامى شارع به انجام يا ترك عمل توسط مكلّف . به عنوان « حكم » رجوع شود . مستقلّات عقلى منابع استنباط حكم شرعى عبارتند از : كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل . دليل عقلى كه موجب اثبات حكم شرعى مىشود بر دو قسم است : 1 - استلزامات عقلى يا غير مستقلّات عقلى . به عنوان « استلزامات عقلى » رجوع شود . 2 - مستقلّات عقلى . هرگاه دو مقدّمهى تشكيلدهندهى قياس ( به اصطلاح منطقى آن ) عقلى باشند ، دليل شكل گرفته از اين دو مقدّمهى عقلى را « مستقل عقلى » مىنامند . « 1 » مثال : عدالت از نظر عقل نيكوست . هرچه از نظر عقل نيكو باشد ، از نظر شرع نيز نيكوست . پس عدالت از نظر شرع نيكوست .
--> ( 1 ) - اصول الفقه : 1 / 188 .