القاضي ابن البراج

مقدمه 22

شرح جمل العلم والعمل

گذارد ، زيرا نزد ما اسلام أول وى صحيح نميباشد . چه‌اگر اسلامش درست بود كافر نميشد و اين موضوع مبتنى بر قاعده‌ايست كه قبلا بيان نموده‌ايم . در همين كتاب ( جواهر ) شهادت دو شاهد را نسبت به طهارت يا نجاست آب مردود دانسته به اين دليل كه اصالة الطهارة در اين مورد بر بينه مقدم است . نيز آب قليل متنجس را كه بوسيله اضافه نمودن آب پاك بر آن به مقدار كر برسد پاك دانسته و چون شيخ با وى در اين فتوى مخالف است با بسط تمام بر نظريه خويش استدلال نموده است . بررسى اجمالي در مطالب كتاب : 1 - جمل العلم و العمل كتاب مختصرى است كه مؤلف عاليقدر آن سيد مرتضى ، علم الهدى يكدوره اعتقادات اسلامى را ( كه كلام يا أصول دين تعبير مىشود ) و نيز تمامت أبواب عبادات را ( كه براى مكلفين عام البلوى است ) در آن تلخيص فرموده . 2 - اين كتاب چنان كه در مقدمهء آن آمده بدستور شيخ مفيد ( استاد سيد مرتضى ) براى تبصره و تعليم مبتديان و تذكره و تنبيه فقيهان در علم فقه و كلام ، تأليف شده است چنان كه شيخ طوسي نيز بهمين‌منظور ، منتهى بخواستهء شاگردش ( قاضى ابن براج ) جمل العقود را نوشت . شيخ طوسي در اين كتاب ( جمل العقود ) نظر بكتاب استاد خود سيد مرتضى ( يعنى جمل العلم و العمل ) داشته است . احتمالا منظور قاضى از تقاضاى تاليف متن وجيزى در فقه توسط شيخ ، نوشتن شرحى بر كتاب مزبور بوده است . ولى به خواهش خود شيخ گزارش خويش را بر جمل العلم سيد مرتضى نوشته است نه بر جمل العقود شيخ استاد ، آن هم بر بخش عبادات .