القاضي ابن البراج
مقدمه 11
شرح جمل العلم والعمل
موطن مؤلف يا ( طرابلس ) : طرابلس يكى از شهرهاى ساحلى مديترانه ( البحر الابيض المتوسط ) است كه اكنون جزو جمهورى لبنان واقع شده و آخرين بندر شمالى اين كشور مىباشد و براى اينكه از طرابلس غرب ( كه نيز در كناره درياى مديترانه و كنون جزو كشور ليبى و پايتخت آن مملكت است « 22 » ) ، امتياز يابد بطرابلس شرق يا طرابلس شام معروف شده . زيرا آنزمانها سوريه و لبنان و اردن تماما بنام شام معروف بوده است . قاضى مدت بيست يا سى سال در آنديار قضاوت و مرجعيت داشته . و چون زمان مهاجرت وى بطرابلس بسال 438 بوده و فوتش را بسال 481 نوشتهاند « 23 » مدت توقفش در آنجا 43 سال خواهد بود كه پساز كسر
--> - گفت كه لابد قاضى مدتى در حيوة سيد مرتضى از طرف وى در آنديار ( شام ) ميزيسته و پس از درگذشت سيد يا پساز مدتى توقف ببغداد مراجعت نمود و از محضر شيخ طوسي استفاده كرده است و دوباره از جانب شيخ بطرابلس شام عزيمت فرموده . ( 22 ) - اين طرابلس در سال 23 ه توسط عمروعاص ( كه در زمان خلافت عمر بن خطاب فاتح و استاندار مصر بود ) گشوده شد . ياقوت در معجم البلدان گويد : طرابلس برومى معنى ( سه شهر ) است . زيرا در أصل طرابليطه نام داشته و ( طرا ) بمعنى سه و ( بليطه ) بمعنى شهر است . ( 23 ) - احتمال ديگرى نيز ممكن به نظر ميرسد و آن اينكه قاضى در سال 438 ( كه دو سال از فوت سيد مرتضى ميگذشته و طي مدت مزبور از محضر شيخ استفاده ميكرده است ) به دستور شيخ بشام رفته باشد و دوباره ببغداد براى تكميل علم رهسپار شده و در حدود سال 451 بامر شيخ يا بدرخواست اهالى به آن ديار عزيمت نموده و بقيت أيام را تا هنگام درگذشت خويش بشغل قضاوت پرداخته باشد . در شرححال قاضى عبد اللّه بن أبي كافل طرابلسى