پيغمبر فرمود : دوات و كاغذى بياوريد نوشته‌اى برايتان بجا گذارم تا پس از من گمراه نشويد . عمر گفت : بيمارى بر پيغمبر چيره شده است كتاب خداوند ، ما را بس است . در اين هنگام تندى و خشونت زياد شد و پيغمبر فرمود : برخيزيد از پيش من . ستيزه كردن پيش من روا نيست . 2 - پيش‌آمد ديگر بعث اسامه بود ؛ و اجمال قضيه اين است ، كه باز پيغمبر در همان بيمارى آخرش اسامة بن زيد را مأمور جهاد كرد ؛ و فرمود جهزوا جيش اسامه لعن اللّه من تخلف عنها . فرمود لشكر اسامه را آماده و ساز كنيد خدا لعنت كند كسى را كه از سپاه او بازماند . در اين مورد نيز گروهى گفتند فرمان پيغمبر را بايد بجاى آورد ؛ و گروهى بهانه آوردند ، كه بيمارى پيمبر شدت پيدا كرده است و دل ما يارائى جدا شدن از او را ندارد . ما مىمانيم ، تا ببينيم كارش چه مىشود . 3 - پس از وفات پيمبر ، عمر بن الخطاب گفت هركس بگويد پيمبر مرده است ، با شمشير او را مىكشم ، و او به مانند عيسى بن مريم آسان بالا رفت . ابو بكر گفت هركس محمد را پرستش مىكرده است ، بداند محمد مرد . و اگر كسى خداى محمد را مىپرستيده است او زنده است ، و نمىميرد . و اين آيه را خواند : وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ « 1 » محمد جز فرستاده‌اى نيست و پيش از او پيمبرانى درگذشتند . آيا اگر او بميرد يا كشته شود به روش درگذشتگان خودتان بر مىگرديد ؟ مردم گفتارش را پذيرفتند . و عمر گفت‌گوئى اين آيه را نشنيده بودم . 4 - اختلاف ديگرى در اين پيدا شد كه پيغمبر را كجا به خاك بسپارند ، مهاجران كه از مكه بودند گفتند ، چون مكه زادگاه پيغمبر است آنجا گام نهاد و بدان خو گرفت و خاندانش آنجا بودند ، و جايگاهش آنجا بود ، پس بايد جسدش را به مكه برگردانند ؛ و مردم مدينه كه انصار بودند گفتند بايد در مدينه دفن شود ؛ زيرا پيغمبر مكه را ترك كرده و در مدينه يارى شده است . گروه سوم مىخواستند او را بيت المقدس ببرند و سندشان اين بود كه پيغمبران ، آنجا دفن شده‌اند ، و پيغمبر ، از آنجا معراج رفت و پس از گفتگوهاى بسيار ، نتيجه اين شد كه او را در مدينه دفن كنند ؛ زيرا روايتى آوردند كه پيغمبر فرمود ، انبيا هرجا بميرند ، بايد آنجا دفن شوند . 5 - مشكل پنجم كه از همه بيشتر در آن مشاجره شد . و پراكندگى آراء فراهم گرديد مسألهء امامت بود ؛ زيرا نخست ميان مهاجر و انصار گفتگو درگرفت ، مردم مدينه گفتند ما از خودمان رئيسى انتخاب مىكنيم ، و شما هم براى خودتان

--> ( 1 ) آل عمران آية 144 .