آورده‌اند ، و به شهادت آثار و كتبى كه از خود ، جا گذاشته است ، بايد گفت ، به حق او را رئيس مطلق و بزرگترين شخصيت دينى و علمى ، پس از امامان دانسته‌اند . زيرا او كسى است ، كه براى منقح كردن ، و ثابت نمودن اصول اعتقادات به بهترين صورتى ، از دقايق فلسفى ، و از قواعد عقلى و منطقى ، كه مورد قبول اهل تحقيق است ، استفاده نموده است ، و براى استخراج احكام عملى و شرعى ، بالاترين خدمت را انجام داده است ، و معارف اسلامى چه شيعه و چه سنى را در كتب گوناگون خود منظم گردانيده ، و روش تحقيق و تدقيق در مطالب را به بهترين وجهى عرضه داشته است . توضيح بيشتر مطلب اين است ، كه پايه و سند استخراج احكام شرع چهار چيز است : كتاب و سنت و عقل و اجماع ؛ و او براى اثبات اين چهار اصل و براى توضيح چگونگى استفاده از آن ، بالاترين گام را برداشته است . خدمتى كه براى روشن كردن مقاصد كتاب الهى انجام داده ، كتاب تفسير كبير او است ، كه تبيان نام دارد ، و اين نخستين تفسير بزرگ و مشروح مستندى است ، كه نوشته شده است . بحر العلوم علامهء طباطبائى درباره‌اش مىگويد : اما التفسير فله كتاب التبيان ، الجامع لعلوم القرآن . و هو كتاب جليل كبير عديم النظير فى التفاسير . و شيخنا الطبرسى ، امام التفسير ، فى كتبه اليه يزدلف ، و من بحره يغترف ، و فى صدر كتابه الكبير ، بذلك يعترف . و الشيخ المحقق المدقق ، محمد بن ادريس العجلى ، مع كثرة وقايعه مع الشيخ فى اكثر كتبه ، يقف عند تبيانه و يعترف بعظم شأن هذا الكتاب ، و استحكام بيانه . اين جانب به ياد دارم وقتى براى تفسير آيتين كلا له ، به تفاسير بزرگ ، رجوع مىكردم ، و از آن جمله ، به كتاب تبيان شيخ و تفسير كبير فخر رازى رجوع نمودم ، وجوه و احتمالات و مطالبى را كه مربوط به اين دو آيه است ، خيلى به هم نزديك يافتم بلكه شايد قسمتى از مطالب تبيان به عين عبارت در تفسير فخر رازى آمده است ، و از اين برمىآيد كه اين كتاب مرجع استفاده براى همهء مفسران شيعه و سنى پس از شيخ بوده است . اصل ديگر اجتهاد ، سنت است ، و دو كتاب از چهار كتاب اصلى را كه مرجع فقهاء شيعه است ، و از همه مهمتر است شيخ طوسى جمع‌آورى كرده است . چهار كتاب شيعه كه كتب اربعه نام برده مىشود ، و در مقابل صحاح سته اهل سنت است ، عبارتند از : ( 1 ) كتاب كافى از محمد بن يعقوب كلينى رازى متوفاى 328 و يا 329 در بغداد كه 69 سال پس از وفات حضرت عسگرى از دنيا رفته ، و او با على بن محمد سمرى نايب خاص امام متوفاى 329 آمدوشد داشته ، و به توسط او با امام رابطه