الشريف المرتضى ( مترجم : رحيمى )
28
تنزيه الأنبياء ( ع ) ( فارسى )
در پاسخ خواهيم گفت : اين سؤال كسى است كه سخن ما را [ به خوبى ] نفهميده است . زيرا منظور ما از « بازداشتن » رفع تصديق و عدم امتثال ( فرمانبرى ) مطلق نبوده است . بلكه معتقديم آرامش روح براى قبول سخن كسى كه ارتكاب كبائر را براى او جايز مىشمرند همانند آرامش و اطمينان نسبت به پذيرش گفتهء آنكه چنين چيزى را براى او جايز نمىشمرند برابر نيست . و ما با جايز شمردن گناهان كبيره از اين قبول عمومى فاصله گرفته و دور شدهايم . همان گونه كه با اطمينان از عدم ارتكاب گناه از سوى پيامبر به اين قبول يا پذيرش عام نزديكتر خواهيم بود و چه بسيار كه عامل تشويقكننده به چيزى موجب حصول آن نشود يا عامل بازدارنده بطور مطلق موجب نفى و رفع آن نگردد . آيا چنين نيست كه اگر ترشرويى مردم را به [ مهمانى و ] غذاى خود ، بخواند ، بهطور معمول احساس دلزدگى و نفرت از او ، افراد را از پذيرفتن دعوت و خوردن غذايش بازمىدارد ؟ اما چهبسا افرادى در مهمانى او حاضر شوند و غذاى او را هم بخورند . يعنى اينكه ترشرويى او بهطور قطع رماننده است . همان گونه كه اگر گشادهرويى و لبخندى داشت افراد را به قبول دعوت او وامىداشت اگرچه در مهمانى او حاضر نمىشدند . اين مثال حقيقت سخن ما را در « بازداشتن » و « تشويق » مردم نشان مىدهد بىآنكه اصل مطلب بهطور كامل نفى يا اثبات شود . و اگر چنين اشكال شود كه : آيا اين مقتضى آن نيست كه گناهان كبيره در زمان پيامبرى نبايد از ايشان سرزند ؟ و چرا نبايد پيش از نبوت هم مرتكب گناه كبيرهاى شده باشند ؟ چه اينكه با ابلاغ حكم رسالت به ايشان ، هر عقاب و نكوهشى از ايشان ساقط شده است و وجهى براى « بازداشتن » باقى نمىماند . خواهيم گفت : روش ، در هر دو مسئله يكى است . ما مىدانيم كسى كه كفر و ارتكاب گناه كبيره در زمانى خاصّ براى او جايز بوده ، اگرچه توبه كرده باشد ، همچون كسى كه به دور از هر گناهى بوده نيست و او را مانند كسى كه جز پاكى و نزاهت از او سراغ نداريم ، نمىدانيم و به ضرورت ، تفاوت بين اين دو گروه روشن مىباشد ، ضرورتى كه مقتضى اطمينان روحى و يا دور شدن و بازداشتن از پذيرش چيزى است . و بسيار مىبينيم كه مردم فرد يا افرادى را به خاطر گناه گذشتهشان نكوهش مىكنند . بدين جهت ما بهطور معمول سخن چنين فردى را نمىپذيريم و در قبول گفتهء او آرامش روحى لازم را نداريم بر خلاف كسى كه در هيچ حالى و بههيچوجه گناهى را براى او جايز نمىشمريم . و مردم نسبت به كسى كه سابقهء زشتى و گناه از او دارند گرچه از آن توبه