الشريف المرتضى ( مترجم : رحيمى )
20
تنزيه الأنبياء ( ع ) ( فارسى )
بنا به گفتهء محققان ، مدرسهء او يك دانشگاه انسانيت بود كه بسيارى از دانشپژوهان مذاهب و ملتهاى مختلف بىهيچ تفاوتى در آن جمع مىشدند . و اين حكايت از گشادگى سينه ، وسعت ديد و عمق انديشههاى انسانى او و رهايى او از چنگال تعصبات كور طايفهاى و مذهبى كه ، ناشى از نادانى و تنگنظرى است ، دارد . او همچنين به جمعآورى كتاب و نگهدارى آن ، علاقهاى وافر داشت و بنا بر آنچه كه شاگرد او ابو القاسم تنوخى گفته است ، كتابخانهء او حاوى هشتاد هزار جلد كتاب از آثار ، نوشتهها و جزوههاى درسى وى بود . روزگار ، معاصران و دوستان سيد مرتضى شريف مرتضى در اواخر قرن چهارم و آغاز قرن پنجم هجرى مىزيست . اين روزگار دورهء فترت و ضعف حكومت عباسيان و عصر حاكميت واليان [ استقلالطلب ] بر سرزمينهاى تحت نفوذ و اقتدار آل بويه در بغداد به حساب مىآيد . او به خاطر شرافت علمى و نسبى ، دانش فراوان ، شخصيت و الا ، ثروت فراوان ، اخلاق پسنديده ، علو مقام و منزلت شامخ ، دوستان بسيارى در ميان دانشمندان و اديبان و افراد شريف و برجسته داشت كافى است كه بگوييم برخى از استادان و شاگردان او ، خود صاحب منزلتى رفيع در علم و مقامى بلند در امور دين و دنياى مردم بودند . « سيد » با خلفا ، اميران ، وزيران و فرماندهان بلندپايه نيز پيوندى محكم داشت . كه براى پى بردن به جايگاه دانش و فضلى كه وى از آن برخوردار بود كافى است و [ در اينجا ] شمارى از ايشان را يادآور مىشويم . برخى از استادان شريف - شيخ مفيد : دانشمند و متكلم مشهور كه به بسيارى دانش زبانزد خاص و عام بوده است . او محمد پسر محمد پسر عبد السّلام عكبرى بغدادى مىباشد كه با كنيهء ابو عبد اللّه و ابن معلّم شناخته مىشود . - ابن نباته : شاعر مشهور ، او ابو نصر عبد العزيز پسر عمر پسر محمد پسر احمد پسر نباتهء سعدى است . - مرزبانى : وى ابو عبد اللّه محمد پسر عمران پسر موسى پسر عبيد اللّه و معروف به مرزبانى راوى حديث و آداب و شعر است .