و پيشواى طالبيان ( علويان ) بود . كه به سبب بلندى همت ، بزرگى روح ، بخشش بسيار و هيبتى درخور ، رهبرى دين و دنياى مردم را در دست گرفت . ابو احمد مردى دلير و توانا بود كه قدرتهاى مادى در نظرش حقير و بر انجام كارهاى مهم دلير بود . مادرش ، فاطمه بنت حسن ملقب به ناصر صغير ، بزرگ علويان در بغداد و مردى زاهد و دانشمند و شاعر بود . نسب شريف مرتضى در كتاب « بحر العلوم » چنين آمده است : « او در ميان شريفان [ شريف رضى ، شريف مرتضى ، شريف . . . ] داراى كوتاه‌ترين نسب و صاحب برترين خصال و اعمال پسنديده و كريم‌ترين پدر و مادر است و ميان او و امير مؤمنان عليه السّلام از نظر پدر و مادر تنها ده واسطه و ميان او و امام موسى بن جعفر عليهما السّلام تنها پنج واسطه وجود دارد . ولادت و وفات او شريف مرتضى در رجب 355 ه / 966 م ، در بغداد ديده به جهان گشود و در بيست و پنجم ربيع الاول 436 ه / 1044 م ، پس از هشتاد سال و هشت ماه [ عمر با بركت ] در همان شهر وفات يافت . او در آغاز در خانهء خود به خاك سپرده شد . اما بعدها پيكر پاك او را به كنار مرقد جدش امام حسين عليه السّلام بردند و در مجاورت پدر و برادرش دفن كردند . و قبرهاى ايشان [ نزد عموم ] مشهور و شناخته شده است . ويژگيهاى روحى و جسمى او شريف مرتضى رحمت اللّه عليه ، قامتى ميانه ، اندامى لاغر ، چهره‌اى سفيد و سيمايى نيكو داشت و در سخاوت ، گذشت و بزرگ‌منشى ، ضرب‌المثل بود . و علىرغم بخل و امساكى كه دشمنان به وى نسبت مىدادند به جود و بخشش مشهور بود . و بهترين نشانهء بخشندگى و سخاوت او همان است كه مدرسهء علم و شاگردانش از جود و انفاق او به ياد دارند . « سيد » در نكوهش حرص و آز ، قصيده‌ها و مقطعاتى دارد كه همهء آنها در ديوان او مضبوط است و ما به ذكر چند بيت آن اكتفا مىكنيم : لا درّ درّ الحرص و الطّمع * و مذلّة تأتيك من نجع و اذا انتفعت بما ذللت به * فلأنت حقّا غير منتفع و مصارع الأحياء كلّهم * في الدّهر بين الرّي و الشّبع