راه ثابت شدن نجاست مسأله 121 - نجاست هر چيز از سه راه ثابت مىشود : اول آن كه خود انسان يقين كند چيزى نجس است ، و اگر گمان داشته باشد چيزى نجس است لازم نيست از آن اجتناب نمايد . بنابراين غذا خوردن در قهوه‌خانه و مهمانخانه‌هايى كه مردمان لاابالى و كسانى كه پاكى و نجسى را مراعات نمىكنند در آنها غذا مىخورند ، اگر انسان يقين نداشته باشد غذايى را كه براى او آورده‌اند نجس است اشكال ندارد . دوم آن كه كسى كه چيزى در اختيار او است بگويد آن چيز نجس است ، مثلًا همسر انسان يا نوكر يا كلفت بگويد ظرف يا چيز ديگرى كه در اختيار او است نجس مىباشد ، سوم آن كه دو مرد عادل بگويند چيزى نجس است و نيز اگر يك نفر عادل هم بگويد چيزى نجس است ، بنابر احتياط واجب بايد از آن چيز اجتناب كرد . مسأله 122 - اگر به واسطهء ندانستن مسأله ، نجس بودن و پاك بودن چيزى را نداند ، مثلًا نداند عرقِ جنب از حرام پاك است يا نه ، بايد مسأله را بپرسد ، ولى اگر با اين كه مسأله را مىداند ، چيزى را شك كند پاك است يا نه ، مثلًا شك كند آن چيز خون است يا نه ، يا نداند كه خون پشه است يا خون انسان ، پاك مىباشد . مسأله 123 - چيز نجسى كه انسان شك دارد پاك شده يا نه ، نجس است ، و چيز پاك را اگر شك كند نجس شده يا نه ، پاك است . و اگر هم بتواند نجس بودن يا پاك بودن آن را بفهمد لازم نيست وارسى كند . مسأله 124 - اگر بداند يكى از دو ظرف يا دو لباسى كه از هر دوى آنها استفاده مىكند نجس شده ، و نداند كدام است ، بايد از هر دو اجتناب كند ، بلكه اگر مثلًا نمىداند لباس خودش نجس شده يا لباسى كه هيچ از آن استفاده نمىكند و مال ديگرى است ، باز هم احتياط آن است كه از لباس خودش اجتناب نمايد ، اگرچه لازم نيست .