كوفه در ميان گروهى از ياران مسلم بن عقيل پراكنده مىشد ، كه قرآن را به خوبى نمىشناختند ، و براساس ارزشهاى مكتبى تربيت نشده بودند . اين چنين بود كه مردم از اطرف مسلم پراكنده شدند ، به گونه‌اى كه زن بسوى پسر و يا برادرش مىشتافت و به او اخطار مىكرد كه بگريز زيرا مردم شما را خواهند كشت و يا اينكه مردى با فرزند و يا برادرش روبرو مىشد و مىگفت فردا مردم شام خواهند رسيد بگريز ، تو را با جنگ و شر چه كار ؟ در تاريخ فراز و نشيبهاى خطرناكى وجود دارد ، و نقش انسان و ميزان آگاهى وى به مسؤوليتى كه بر دوش دارد ، و همچنين ميزان پايبندى او به ارزشهاست كه موضعگيرى وى را به سود ارزشها و يا به نفع زورگويان رقم مىزند . مثلًا اگر پايدارى مسلمانان در جنگ بدر در مقابل ارتش شرك و مقاومت آنان در راه دين نبود ، پيروز نمىشدند . ولى اهل كوفه آن روز در طوفان جنگ تبليغاتى رژيم حاكم و وسوسه‌هاى زياد مدعيان دين و ارباب منافع قرار گرفتند و درك نمىكردند كه خيانت آنان به حق در آن لحظات حساس اثر نامطلوب و منفى در مسير تاريخ خواهد گذاشت ، در آن برههء تاريخى حكومت بنىاميه متزلزل بود و در شام نابغه‌اى براى معاويه وجود نداشت تا بتواند مردم را گرد او جمع كند ، و بصره همانند حجاز و ديگر مناطق در آستانه قيام بود ، ولى تبليغات