امام خمينى قدّس سرّه در حكومت كه در چارچوب سازوكارهاى درون دينى ارايه مىشد از اهميت بنيادين - بويژه در شكل‌دهى يك تحول اساسى در ساختار اجتماعى و سياسى - برخوردار بود كه به يك دوره‌ى بحران و چالش‌هاى مختلف معاصر انديشه‌ى دينى پاسخ داد . نقش آيت الله گلپايگانى در مسائل دينى و سياسى و نيز موقعيت او به عنوان مرجع تقليد ، امكان پذيرش عمومى تشكيل حكومت بر اساس دين و مذهب فقه جعفرى را فراهم كرد ؛ اين پذيرش در چارچوب مركزيت انديشه‌ها و مواضع فقهى - سياسى آيت الله گلپايگانى كه ايجاد تحول اساسى در جامعه بر اساس اسلام بود ، تأثير اساسى يافت . هرچند در اين فصل در صدد تبيين مواضع ايشان نيستيم ، اما روشن است كه فهم اوضاع و احوال زندگى علمى - مذهبى ايشان مستلزم فهم اوضاع و احوال سياسى و اجتماعى ايران در دوران معاصر و نيز فهم مبانى دينى آن مىباشد . بدون ترديد معظم له در تاريخ معاصر ايران نامى ماندگار خواهد داشت ؛ حتى در تاريخ قرن اخير نيز ايشان به عنوان يك مرجع عالىقدر تقليد كه يك دهه جهان را به اسلام و ايران و شخصيت خود متوجه ساخت مطرح مىباشد . فقيهى بزرگوار كه توفيق تأسيس نخستين حكومت اسلامى در كنار امام خمينى قدّس سرّه از ويژگىهاى اوست . به هر روى تاريخ شيعه در هر عصر و زمانى از آغاز پيدايش تاكنون مردانى بزرگ و گران‌قدر كه جامعه را رهبرى مىكردند و موجب تحول علمى ، اخلاقى و سياسى در جامعه شده‌اند ، به ملت‌ها معرّفى مىكند . يكى از اين رجال بزرگ ، مرجع جهان اسلام ، آيت الله العظمى گلپايگانى است كه يكى از بزرگ‌ترين نمونه‌هاى فقاهت خالص شيعى در اين عصر بودند و احياكننده‌ى معارف جعفرى و فقه جواهرى به شمار مىرفتند ، حافظ و نگهبان حوزه‌ى روحانيت شيعه و مدافع مكتب اهل البيت در بحران‌هاى خطرناك ، نزد اهل نظر شناخته مىشد . ايشان در انديشه‌ها و مواضع سياسى - اجتماعى اسلام و ايران يكى از اركان و پشتوانه‌هاى محكم انقلاب شكوهمند اسلامى ايران به شمار مىروند ؛ آن بزرگوار ، از استوانه‌هاى نظام جمهورى اسلامى بوده و كمك زيادى به شناخت انديشه‌هاى فقهى ، سياسى علماى شيعه و تحولات سياسى - اجتماعى در عصر حاضر كرده‌اند . در دوران