ج - احتياط لازم آنست كه خمس قبر مزبور را بدهد مگر اينكه خريدار ، در سال خريد فوت نمايد ، كه در اين صورت عدم وجوب خمس بعيد نيست . س - اگر وارث بداند كه تركه ميّت ، از كسب حرام يا از حلال و حرام هر دو جمع شده و مقدار حرام را نداند تكليف اين وارث ، در فرض اوّل و دوّم چيست ؟ ج - در فرض اوّل اگر صاحب مال حرام ، معلوم باشد ، به او ردّ كنند و الّا با اذن حاكم شرع ، مظالم بدهند و در فرض دوّم كه مخلوط به حرام باشد اگر نه صاحب حرام معلوم باشد و نه مقدار آن ، واجب است خمس تمام مخلوط را بدهند « 1 » . مسئله زكات : ( م 1942 ) اگر فقير بميرد و مال او به اندازه قرضش نباشد ، انسان ميتواند طلبى را كه از او دارد بابت زكات حساب كند . ولى اگر مال باندازهء قرضش باشد و ورثه قرض او را ندهند يا به جهت ديگر انسان نتواند طلب خود را بگيرد ، بنابر احتياط واجب نبايد طلبى را كه از او دارد بابت زكات حساب كند . ( م 1997 ) كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و نزر و مانند اينها هم بر او واجب است و قرض هم دارد اگر بميرد و مال او براى همهء آنها كافى نباشد ، چنانچه مالى كه خمس و زكات آن واجب شده از بين نرفته باشد بايد خمس يا زكات را بدهند و بقيهء مال او را به چيزهاى ديگريكه بر

--> ( 1 ) . مجمع المسائل حضرت آيت اللّه العظمى آقاى گلپايگانى جلد اوّل احكام خمس .