الشيخ حسين المظاهري

58

مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى )

آن در آينده همين كار را مىكند « يهلك الحرث و النسل » . استثمارگر تا تسلّط پيدا نكرده نرمش دارد ، و چون مسلّط شد چهره‌يى چون استالين‌ها دارد ، و سازمانهايى چون سيا و ساواك و . . . بوجود مىآورد . . . از مطلب دور افتاديم اميد است جوانان ما بينديشند . * * * ح‌ايراد هشتم به ماركس كه ريكاردو نيز به آن توجه داشته سخاء طبيعت است كه در اصطلاح اقتصادى به آن « رانت » مىگويند ، به اين معنا كه ارزش اضافى كه از زمين ، اشجار ، باغات و . . . پيدا مىشود ربطى به كار ندارد . زارع كارى روى زمين انجام مىدهد ، باغ را آب مىدهد ، درختان را مواظبت مىكند ، و در برداشت محصول سود اضافه بر كار پيدا مىشود ، آيا اين سود اضافه بر كار مربوط به كار است يا زمين ، درخت ، باغ خود مولّد آنست ؟ اين سود اضافه بر كار سخاء طبيعت و نعمت پروردگار و به تعبير ريكاردو « رانت » است ، و در قرآن كريم نيز به همين نكته اشاره شده ، در سوره‌ى واقعه : « افرأيتم ما تحرثون أأنتم تزرعونه ام نحن الزّارعون » « 1 » ( آيا آنچه ميكاريد شما به ثمر مىرسانيد يا ما كشت را بارور مىسازيم ) . به همين جهت محصول به زمين نسبت داده مىشود نه به كارگر ، نمىگويند زارع يك تخم را صد تخم كرده بلكه مىگويند زمين مرغوبى است يك تخم صد تخم محصول مىدهد ، در قرآن كريم نيز در موارد مختلف مىبينيم محصول را به كارگر نسبت نمىدهد : « مثل الّذين ينفقون اموالهم فى سبيل اللّه كمثل حبّه انبتت سبع سنابل في كلّ سنبلة مأة حبّة و اللّه يضاعف لمن يشاء . . . و مثل الّذين ينفقون اموالهم ابتغاء مرضات اللّه و تثبيتا من انفسهم كمثل جنّة بربوة اصابها

--> ( 1 ) - سوره واقعه آيه‌ى 64