الشيخ حسين المظاهري
79
مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى )
مىشود ، براى شيعه قابل اعتماد نيست ، و به شيعيان دستور داده شده كه در اين روايات غور و به آنها اعتماد نكنند ، و آنها را واگذارند تا به خود امام عليه السلام دسترسى پيدا كنند : « فارجه حتّى تلقى امامك » « 1 » بهر حال از قرآن كريم به خوبى مىتوان دريافت كه تقلّب در قانون حرام ، و چارهجويى در مضيقهها با تأويل قانون جايز است . جاز اهل بيت عليهم السلام روايات بسيارى در دست است كه تقلّب در قانون و حيله در مورد ربا را منع فرمودهاند : 1 - در نهج البلاغه مىخوانيم : « انّ رسول اللّه صلّى الله عليه و آله قال يا علّى ان القوم سيفتنون باموالهم و يستحلّون حرامه بالشبهات الكاذبة و الاهواء الساهيه فيستحلّون الخمر بالنبيذ و السحت بالهديّة و الرّبا بالبيع » « 2 » ( پيامبر ( ص ) به امير مؤمنان على ( ع ) فرمود : به زودى مسلمانان بوسيلهى اموالشان به فتنه و بلا گرفتار مىشوند ، آنگاه با تمسّك به شبهات دروغين و پيروى از هواى نفستقلّب در قانون كردهشراب را به نام نبيذ و رشوه را به عنوان هديه و ربا را به نام بيع حلال مىكنند ) . اين روايت را « ابن قيّم » در « اعلام الموقعين » و « بخارى » در صحيح خود نقل كرده و مدعى شدهاند اگر هيچ روايت ديگرى هم جز اين نبود ، همين براى ابطال و حرمت حيله كافى مىبود . 2 - در روايات ملاحم كه هر دو فرقهى شيعه و سنّى آن را نقل كردهاند نظير عبارات فوق الذكر ديده مىشود ، مثلا در خطبهى حجة الوداع پيامبر ( ص ) فرمودند : يا سلمان و عندها يظهر الربا و يتعاملون بالعينه و الرشى و يوضع الدين و يرفع الدنيا » « 3 »
--> ( 1 ) - وسائل ج 18 روايت 1 از باب 11 از ابواب صفات قاضى ( 2 ) - وسائل روايت 4 باب 20 ( 3 ) - الميزان آخر جلد 5