الشيخ حسين المظاهري

77

مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى )

مىگيرد و پسنديده است ، و قرآن شريف نيز چنان كه در داستان يوسف ( ع ) مىبينيم آن را جايز مىشمارد : « كذلك كدنا ليوسف ما كان ليأخد اخاه فى دين الملك الّا ان يشاء اللّه » « 1 » ( بدينگونه براى يوسف چاره‌جويى و تدبير كرديم ، زيرا به قانون پادشاه آن زمان نمىتوانست برادرش را بازداشت كند ( و او را نزد خود نگهدارد ) مگر آنكه خدا بخواهد ) . بهر حال تقلّب و سوء استفاده از قانون در همه‌ى ملّتها ناپسند و خلاف اخلاق محسوب مىشود ، و آن را مكر و خدعه و كيد و اغفال مىدانند ، و چون در اسلام مكر حرام است ، پس حيله و تقلّب در قانون حرام است . به عبارت ديگر تقلّب در قانون عرفا مكر است ، و مكر هم در اسلام حرام است پس تقلب در قانون از نظر اسلام حرام است . ب‌قرآن كريم از تقلّب در قانون بشدّت نهى فرموده و حتّى تقلّب در قانون و سوء استفاده از آن را ، به بازى گرفتن آيات خداى متعال مىداند ؛ قرآن پس از آنكه از رجوع پس از طلاق كه براى زناشوئى نباشد و براى اذيت كردن زن باشد نهى فرموده ، اين كار را ظلم و علاوه بر آن به بازى گرفتن آيات خدا مىشمارد : « اذا طلّقتم النسأ فبلغن اجلهن فامسكوهن بمعروف او سرّحوهن بمعروف و لا تمسكوهن ضرارا لتعتدوا و من يفعل ذلك فقد ظلم نفسه و لا تتّخذوا آيات الله هزوا » « 2 » ( وقتى زنها را طلاق داديد و عدّه‌ى آنان نزديك به پايان است ، يا آنان را با نيكى نگهداريدكه با هم به خوبى زندگى كنيد - - يا آنان را با نيكى رها سازيد ، و براى زيان زدن و ظلم به آنان ، رجوع نكنيدسوء استفاده از قانون‌و آنكه چنين كند بر خويشتن ستم كرده است و آيات خدا را به بازى نگيريد ) . اگرچه اين آيه‌ى شريفه تقلّب در قانون براى زيان رساندن به

--> ( 1 ) - سوره يوسف آيه‌ى 76 ( 2 ) - سوره‌ى بقره آيه‌ى 231