مىشود ) . « يوم تجد كل نفس ما عملت من‌خير محضرا و ما عملت من سؤ تودلوان بينها و بينه امدا بعيدا و يحذر كم الله نفسه و الله رئوف بالعباده » « 1 » ( روزى كه هر كس آنچه از نيكىها انجام داده است نزد خود حاضر مىيابد ، و آنچه بدى كرده ، دوست دارد كه ميان او با آنها فاصله‌اى بسيار باشد ، خداوند شما را از خود بيم مىدهد و ازنافرمائى خود بر حذر مىدارد ، و خداوند بربندگان مهربان است ) . بنابراين اسلام ، خداوند بر بندگان رئوف و مهربان مىداند و كيفر و پاداش را نتيجه‌ى اعمال خود آنها مىشمارد . اسلام با بيدار كردن فطرت انسانها وجود خداى مدير و يكتا و آفريدگار داناى مهربان را برايشان ثابت مىكند : « فاذا ركبو افيالفلك دعوالله مخلصين له الدين فلما نجاهم الي البراذا هم يشركون » « 2 » ( وقتى در كشتى نشستند خدا را با اخلاص مىخوانند و چون نجات مىيابند و به خشكى مىآيند او را فراموش كرده بهر كارى دست مىيازند ) . يعنى انسان در بن‌بستها درمىيابد كه خداى يكتاى دانا و توانا و مهربانى هست ، و به او رو مىكند و به دامن عطوفت او چنگ مىزند ، و همين توجه يعنى يافتن خداى قادر مهربان ، ولى در راحتى و آسايش توحيد ذاتى و صفاتى و افعالى و عبادى را فراموش كرده حتى ممكن است منكر اصل وجود خدا و يا منكر وجود خداى واحد شوند . قرآن ، گاهى نيز با دلايل عقلى مانند برهان نظم ، به اثبات چنين مدبرى مىپردازد : « سنريهم آياتنافي الافاق و فيانفسهم حتي يتبين لهم

--> ( 1 ) - سوره‌ى آل‌عمران آيه‌ى 30 ( 2 ) - سوره‌ى عنكبوت آيه‌ى 66